Census 2027: డిజిటల్ గా జనాభా లెక్కలు..ఏప్రిల్ 1 నుంచి మొదటి దశ ప్రారంభం

Census 2027: జనాభా గణన 2027 మొదటి దశ 2026 ఏప్రిల్ 1న ప్రారంభమవుతుంది. ఇందుకోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 33 ప్రశ్నలను విడుదల చేసింది. ఈ జనాభా లెక్కల్లో సహజీవనం చేసే జంటలను కూడా వివాహితులుగానే పరిగణిస్తారు. అయితే, తమ సంబంధం కలకాలం నిలుస్తుందని ఆ జంటలు నమ్మితేనే ఇలా .జరుగుతుంది. ఇక జనాభా లెక్కల మొదటి దశ కోసం ఒక ఆన్‌లైన్ పోర్టల్ కూడా ప్రారంభించారు. దీనిలో కూడా ప్రజలు తమ సొంత సమాచారాన్ని నమోదు చేసుకోవచ్చు. వారికి సహాయపడటానికి ఈ పోర్టల్‌లో తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs) కూడా ఇచ్చారు.

మొదటి దశ-గృహ గణన

జనాభా లెక్కల కోసం చేపడుతున్న ఈ మొదటి దశను "గృహాల జాబితా లేదా గృహ గణన" అని పిలుస్తారు. ప్రభుత్వం మెరుగైన ప్రణాళికలను రూపొందించేందుకు వీలుగా, దేశంలోని గృహ, మౌలిక సదుపాయాల గురించి సమాచారాన్ని సేకరించడమే దీని ఉద్దేశ్యం. రెండవ దశలో వివరణాత్మక జనాభా సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు.

సెన్సస్ 2027

ఈ జనాభా లెక్కలను census 2027 గా చెబుతున్నారు. అలా ఎందుకు అనేదానికి కారణాన్ని భారత రిజిస్ట్రార్ జనరల్ - సెన్సస్ కమిషనర్ మృత్యుంజయ్ కుమార్ నారాయణ్ చెప్పారు. జనాభా గణనకు సంబంధించిన రిఫరెన్స్ తేదీ చాలా ముఖ్యమైనదని ఆయన అన్నారు. ఆ రిఫరెన్స్ సమయం మార్చి 1 అర్ధరాత్రి. ఇది 2027 ఫిబ్రవరి 28 - 2027 మార్చి 1 మధ్య వస్తుంది. జనాభా గణన నిర్వహించాలనే ఉద్దేశాన్ని ప్రకటిస్తూ 2025 జూన్ 16న జారీ చేసిన మొదటి నోటిఫికేషన్‌లో ఈ రిఫరెన్స్ తేదీని ప్రకటించారు. ఈ రిఫరెన్స్ తేదీ కారణంగానే దీనిని సెన్సస్ 2027 అని పిలుస్తారని ఆయన వివరించారు. 2025 జూన్ 16న నోటిఫికేషన్ ప్రచురించిన తర్వాత ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభమైనప్పటికీ, రిఫరెన్స్ తేదీ మాత్రం 2027 మార్చి 1 గానే ఉంటుంది. 2027 మార్చి 1న 00:00 గంటల నాటికి ప్రతి పరిపాలనా విభాగం, రాష్ట్రం, జిల్లా, గ్రామం, వార్డులో ఉండే జనాభా, వివిధ గణాంకాలపై జనగణన ఫలితాలు ఒక అవగాహనను అందిస్తాయి. అందువల్ల ఈ రిఫరెన్స్ తేదీ చాలా ముఖ్యమైనదని ఆయన చెప్పారు.

జనగణన రెండు దశల్లో నిర్వహిస్తారు. మొదటి దశ 'గృహాల జాబితా లేదా గృహ జనగణన', ఇందులో కుటుంబాలను జాబితా చేసి లెక్కించడం జరుగుతుంది.

మొదటి దశ 1 ఏప్రిల్ 2026 నుండి

2027 జనాభా గణన మొదటి దశను ఏప్రిల్ 1 నుంచి సెప్టెంబర్ 30 మధ్య నిర్వహిస్తామని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ (ఎంహెచ్ఏ) జనవరి 8న ప్రకటించింది. ప్రతి రాష్ట్రం, కేంద్రపాలిత ప్రాంతం ఈ పనిని 30 రోజుల్లో పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.

గృహాల జాబితా ప్రారంభానికి 15 రోజుల ముందు నివాసితులకు స్వీయ-గణన ఎంపికను కూడా అందిస్తామని ప్రభుత్వం తెలిపింది. వాస్తవానికి 2021లో నిర్వహించాల్సి ఉన్న ఈ జనగణన, కరోనావైరస్ మహమ్మారి కారణంగా వాయిదా పడింది. ఇది ఇప్పుడు 2027లో పూర్తవుతుంది.

జనాభా గణన పూర్తిగా డిజిటల్ పద్ధతిలో..

ఈ ఏడాది జనాభా గణన పూర్తిగా డిజిటల్ పద్ధతిలో జరుగుతుందని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. సుమారు 30 లక్షల మంది ఉద్యోగులు మొబైల్ యాప్‌ల ద్వారా సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు. మొబైల్ యాప్, పోర్టల్, రియల్ టైమ్ డేటా ట్రాన్స్ఫర్ వలన జనాభా గణన చాలా వరకు పేపర్ లెస్ గా ఉంటుంది.

స్వాతంత్య్రం తరువాత మొదటిసారిగా కుల గణన..

ఈ యాప్‌లు ఆండ్రాయిడ్, ఐఓఎస్ రెండింటిలోనూ పనిచేస్తాయి. కులానికి సంబంధించిన సమాచారం కూడా డిజిటల్‌గా సేకరిస్తారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత జనాభా లెక్కలలో కుల గణనను చేర్చడం ఇదే మొదటిసారి. గతంలో, 1931 వరకు బ్రిటిష్ పాలనలో కుల ఆధారిత జనాభా లెక్కలు నిర్వహించారు.

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని కేబినెట్ కమిటీ ఏప్రిల్‌లో ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. 2011 నాటి చివరి జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భారతదేశ జనాభా సుమారు 121 కోట్లు కాగా, అందులో దాదాపు 51.5% పురుషులు, 48.5% మహిళలు ఉన్నారు.

ప్రతి ఇల్లు మ్యాప్‌పై 'డిజి డాట్'గా.. 5 ప్రయోజనాలు..

1. కచ్చితమైన విపత్తు సహాయం

మేఘ విస్ఫోటనాలు, వరదలు లేదా భూకంపాలు వంటి విపత్తుల సమయంలో జియో-ట్యాగింగ్‌తో రూపొందించిన డిజిటల్ లేఅవుట్ మ్యాప్ ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. మారుమూల హిమాలయ గ్రామంలో మేఘ విస్ఫోటనం సంభవించినప్పుడు, ఈ మ్యాప్ ప్రతి ఇంట్లో నివసిస్తున్న ప్రజల సంఖ్యను, హోటళ్ల సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా వాటిలో ఉన్న వారి సంఖ్యను త్వరగా వెల్లడిస్తుంది. ఈ సమాచారం పడవలు, హెలికాప్టర్లు, ఆహార ప్యాకెట్లు, ఇతర అవసరమైన సహాయక పరికరాలను ఏర్పాటు చేయడానికి సహాయపడుతుంది.

2. పునర్విభజనకు సహాయపడుతుంది

ఇది పార్లమెంటరీ లేదా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల వంటి రాజకీయ సరిహద్దులను హేతుబద్ధంగా నిర్ణయించడానికి కూడా సహాయపడుతుంది. జియోట్యాగింగ్ ద్వారా రూపొందించిన మ్యాప్‌లు ఆ ప్రాంతంలోని గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల సమతుల్య విభజనను స్పష్టంగా చూపుతాయి. ఒక ప్రాంతం ఒక విభాగంలోకి, మరొకటి ఇంకో విభాగంలోకి వచ్చే విధంగా సమాజాలను విభజించకూడదు. ఇళ్ల కోసం డిజి-డాట్స్ పునర్విభజన ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తాయి.

3. పట్టణ ప్రణాళిక సౌలభ్యం

నగరాల్లో రోడ్లు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, పార్కుల ప్రణాళికలో కూడా ఈ మ్యాప్ ఉపయోగపడుతుంది. ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలోని ఇళ్ల డిజిటల్ లేఅవుట్‌లో పిల్లల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నట్లు సూచిస్తే, పార్కులు, పాఠశాలల నిర్మాణానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చేలా ప్రణాళికలు రూపొందించవచ్చు. ఒక నివాస ప్రాంతంలో అధిక సంఖ్యలో కచ్చా ఇళ్లు లేదా శిథిలావస్థలో ఉన్న ఇళ్లు ఉన్నట్లు గుర్తిస్తే, వైద్య అత్యవసర పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు మొబైల్ సహాయక వాహనాలను తక్షణమే పంపవచ్చు.

4. పట్టణీకరణ- వలస రేట్లపై సమాచారం అందుబాటులో 

ఈ జనాభా గణన తర్వాత పది సంవత్సరాలకు నిర్వహించే జనాభా గణనలో డిజిటల్ మ్యాప్‌లోని మార్పులను సులభంగా నమోదు చేయవచ్చు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పట్టణీకరణ రేట్లు మరియు వలస ప్రాంతాల మ్యాపింగ్‌ను ఖచ్చితంగా పోల్చవచ్చు.

5. ఓటరు జాబితాల నుండి నకిలీ పేర్లు తొలగి పోతాయి

ఆధార్ గుర్తింపుతో కూడిన జియో-ట్యాగింగ్, ఓటరు జాబితాలను మరింత పటిష్టం చేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఒక ఓటరును డిజిటల్‌గా ఒక భౌగోళిక ప్రదేశానికి అనుసంధానించినప్పుడు, నకిలీ నమోదుల సమయంలో వారి అసలు నివాస చిరునామా కూడా వెల్లడి అవుతుంది.