America వెనక్కి తగ్గిన అమెరికా..ఇరాన్‌పై ఆంక్షల సడలింపు

Iran : ప్రపంచం ప్రస్తుతం ఒక వింత పరిస్థితిని చూస్తోంది. ఒకవైపు ఇరాన్‌తో యుద్ధం చేస్తూనే, మరోవైపు అదే దేశపు ముడి చమురు విక్రయాలకు అమెరికా పచ్చజెండా ఊపింది. వినడానికి ఇది ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా, దీని వెనుక ఒక బలమైన ఆర్థిక వ్యూహం దాగి ఉంది. అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ ప్రకటించిన ఈ నిర్ణయం, పెరిగిన ఇంధన ధరలతో అల్లాడుతున్న ప్రపంచ దేశాలకు ఒక ఊరటనిచ్చే వార్త.

ఏప్రిల్ 19 వరకు గ్రీన్ సిగ్నల్

సముద్ర మార్గాల్లో, ముఖ్యంగా నౌకల్లో నిలిచిపోయిన ఇరాన్ ముడి చమురు మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల విక్రయాలపై ఉన్న ఆంక్షలను అమెరికా తాత్కాలికంగా సడలించింది. ఏప్రిల్ 19 వరకు ఈ విక్రయాలకు గడువు ఇస్తూ ప్రత్యేక అనుమతులు జారీ చేసింది. దీనివల్ల సుమారు 140 మిలియన్ బారెల్స్ చమురు ప్రపంచ మార్కెట్‌లోకి అందుబాటులోకి రానుంది. యుద్ధం కారణంగా ఆకాశాన్ని తాకిన చమురు ధరలను కట్టడి చేయడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

చైనాకు చెక్.. భారత్, జపాన్‌లకు మేలు

ఈ నిర్ణయం వెనుక కేవలం ధరల నియంత్రణ మాత్రమే కాదు, ఒక రాజకీయ చదరంగం కూడా ఉంది. ఇప్పటివరకు ఆంక్షలను ధిక్కరించి ఇరాన్ నుంచి తక్కువ ధరకే చమురు కొనుగోలు చేస్తున్న చైనా ఆధిపత్యానికి అమెరికా అడ్డుకట్ట వేయాలని చూస్తోంది. ఆ సరఫరాను ఇప్పుడు భారత్, జపాన్, మలేషియా వంటి దేశాలకు మళ్లించడం ద్వారా ఆసియా మార్కెట్‌లో తన పట్టును నిరూపించుకోవాలని అమెరికా భావిస్తోంది. ఇది భారత్ వంటి దేశాలకు ఇంధన భద్రత పరంగా పెద్ద ఊరటనిచ్చే అంశం.

హోర్ముజ్ జలసంధిలో నిలిచిన రవాణా

ఫిబ్రవరి చివరలో యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ గుండా జరగాల్సిన చమురు రవాణా పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 10 శాతం వాటా ఈ మార్గం నుంచే జరుగుతుంది. సరఫరాలో ఏర్పడిన ఈ భారీ కొరతను భర్తీ చేసేందుకు అమెరికాకు మరో మార్గం కనిపించలేదు. గత వారమే రష్యా చమురుపై కూడా ఇలాంటి సడలింపులే ఇచ్చిన అమెరికా, ఇప్పుడు ఇరాన్ విషయంలోనూ అదే బాటలో పయనించడం గమనార్హం.

నిపుణుల హెచ్చరిక

అయితే, ఈ నిర్ణయంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఒకవైపు ఇరాన్‌తో ప్రత్యక్ష యుద్ధం చేస్తూ, మరోవైపు ఆ దేశ ఆర్థిక మూలమైన చమురు విక్రయాలకు అనుమతి ఇవ్వడం వల్ల వచ్చే ఆదాయం తిరిగి ఇరాన్ సైనిక అవసరాలకే ఉపయోగపడే ప్రమాదం ఉందని రక్షణ రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది 'శత్రువుకు ఆయుధాన్ని అందించడం' లాంటిదేనని కొందరు విమర్శిస్తున్నారు. అమెరికా తీసుకున్న ఈ సాహసోపేతమైన నిర్ణయం చమురు ధరలను తగ్గిస్తుందా? లేక ఇరాన్ సైనిక శక్తిని మరింత బలపరుస్తుందా? అన్నది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. ఏదేమైనా, అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో 'శాశ్వత శత్రువులు, శాశ్వత మిత్రులు ఉండరు.. కేవలం ప్రయోజనాలు మాత్రమే ఉంటాయి' అన్న మాటకు ఈ చమురు సడలింపులే నిదర్శనం.