Donald Trump : హోర్ముజ్ జలసంధి మాకు అక్కర్లేదు.. ట్రంప్ సంచలన వ్యాఖ్యల వెనుక అసలు కథ ఇదేనా?

Donald Trump : అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ తనదైన శైలిలో మరోసారి అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ప్రకంపనలు సృష్టించారు. మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్‌తో సాగుతున్న యుద్ధాన్ని ముగించే సమయం ఆసన్నమైందని ప్రకటించిన ట్రంప్, అదే సమయంలో అత్యంత కీలకమైన స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ జలసంధి గురించి సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. "హోర్ముజ్ జలసంధితో మాకు పనిలేదు.. దాన్ని వాడుకునే దేశాలే కాపాడుకోవాలి" అంటూ ఆయన చేసిన ప్రకటన ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. అయితే, ట్రంప్ అంచనా తప్పని, అమెరికాకు ఆ రూట్ ఎంతో అవసరమని విశ్లేషకులు ఐదు బలమైన కారణాలను చూపుతున్నారు.

ఏమిటి ఈ హోర్ముజ్ గొడవ?

మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్ ముప్పును దాదాపుగా తుడిచిపెట్టేశామని, యుద్ధంలో అమెరికా గెలిచిందని ట్రంప్ ప్రకటించారు. ట్రూత్ సోషల్ వేదికగా స్పందించిన ఆయన, నాటో (NATO) దేశాలను పిరికిపందలు అని తిడుతూనే.. హోర్ముజ్ జలసంధిని పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం అమెరికాకు లేదని తేల్చి చెప్పారు. "ఎవరు ఆ రూట్‌ను వాడుకుంటారో, వారే అక్కడ కాపలా కాసుకోవాలి" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కానీ, అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరాలో 20 శాతం వాటా ఉన్న ఈ మార్గాన్ని అమెరికా విస్మరించడం సాధ్యమేనా? అన్నదే ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.

చమురు ధరల సెగ అమెరికాకు తప్పదు

అమెరికా ఇప్పుడు సొంతంగా చమురు ఉత్పత్తిని పెంచిన మాట వాస్తవమే. కానీ, ప్రపంచ చమురు ధరలు ఎక్కడో ఒకచోట పెరిగితే, దాని ప్రభావం అమెరికా మార్కెట్‌పై కూడా పడుతుంది. హోర్ముజ్ జలసంధిలో చిన్న ఆటంకం కలిగినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రూడాయిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. దీనివల్ల అమెరికాలో కూడా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) ఏర్పడుతుంది. అంటే, ప్రత్యక్షంగా చమురు దిగుమతి చేసుకోకపోయినా, పరోక్షంగా అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతింటుంది.

ఇన్సూరెన్స్, రిస్క్ ప్రీమియం

యుద్ధ వాతావరణం నెలకొన్నప్పుడు సముద్ర మార్గంలో వెళ్లే ట్యాంకర్లకు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు భారీగా ప్రీమియం వసూలు చేస్తాయి. హోర్ముజ్ జలసంధి అస్థిరంగా ఉంటే, ఆ రూట్‌లో వచ్చే చమురు ధర విపరీతంగా పెరుగుతుంది. అమెరికా తన మిత్రదేశాలైన జపాన్, దక్షిణ కొరియా, భారత్ వంటి దేశాల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడాలంటే ఈ రూట్ సురక్షితంగా ఉండటం చాలా అవసరం. లేదంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధి కుంటుపడుతుంది.

ఇరాన్ గెరిల్లా వ్యూహాలు

యుద్ధంలో గెలిచామని ట్రంప్ చెబుతున్నప్పటికీ, హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఇరాన్ కు ఉన్న పట్టు సామాన్యమైనది కాదు. అక్కడ మందుపాతరలు, డ్రోన్ దాడులతో ఇరాన్ ఎప్పుడైనా అలజడి సృష్టించగలదు. అమెరికా నౌకాదళం అక్కడ లేకపోతే, ఈ మార్గాన్ని క్లియర్ చేయడం ఇతర దేశాలకు చాలా కష్టమవుతుంది. కేవలం మైన్లను తొలగించడానికే వారాల సమయం పడుతుంది, ఈలోగా చమురు సంక్షోభం ప్రపంచాన్ని చుట్టేస్తుంది.

ఆసియా దేశాలపై ప్రభావం

భారత్, చైనా, జపాన్ వంటి ఆసియా దిగ్గజాలు గల్ఫ్ చమురుపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉన్నాయి. హోర్ముజ్ మార్గం మూతపడితే లేదా అక్కడ అభద్రత పెరిగితే ఈ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు అతలాకుతలం అవుతాయి. అమెరికా తన మిత్రదేశాలను ఆదుకోవాలన్నా, ప్రపంచ వాణిజ్య సంబంధాలు చెడకూడదన్నా ఈ జలసంధి రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషించక తప్పదు.

అస్పష్టత, మార్కెట్ భయం

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు ఎప్పుడూ స్పష్టతను కోరుకుంటాయి. అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యం తన బాధ్యతల నుంచి తప్పుకుంటానని చెబితే, ఇన్వెస్టర్లలో భయం మొదలవుతుంది. ఇది యుద్ధం కంటే ప్రమాదకరమైనది. హోర్ముజ్ విషయంలో ట్రంప్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల చమురు మార్కెట్లు ఎప్పుడూ టెన్షన్‌లోనే ఉంటాయి. చివరకు యుద్ధంలో గెలవడం కంటే, ఆ తర్వాత ఏర్పడే పరిణామాలను చక్కదిద్దడమే అత్యంత కష్టమైన పని అని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.