Hyderabad Metro: మెట్రో రెండో దశకు కేంద్రం గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇస్తుందా లేక రాజకీయాల మధ్య ఈ భారీ ప్రాజెక్టు నిలిచిపోనుందా?

హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు రెండో దశ (Phase II) ప్రాజెక్టు ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వం మరియు కేంద్రం మధ్య రాజకీయ వివాదంగా మారింది. అనుమతుల్లో జాప్యం కారణంగా రాష్ట్రంలోని అత్యంత కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఏర్పడింది.

ఈ వివాదానికి ప్రధాన కారణం ప్రాజెక్టు తుది ఆమోదానికి అవసరమైన 'జాయింట్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీ' ఏర్పాటు. ఈ కమిటీ కోసం పేర్లను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇంకా పంపలేదని కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి పేర్కొనగా, ఇప్పటికే ఆ పేర్లను కేంద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖకు (MoHUA) పంపినట్లు తెలంగాణ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. ఈ క్రమంలో ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి, కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి మధ్య లేఖల యుద్ధం నడుస్తోంది.

మెట్రో విస్తరణ: అడ్డంకిగా మారిన నిబంధనలు

హైదరాబాద్ మెట్రో రెండో దశకు కేంద్రం సూత్రప్రాయంగా ఆమోదం తెలిపినప్పటికీ, అధికారిక ప్రక్రియలు నత్తనడకన సాగుతున్నాయి. విమానాశ్రయం రూట్ మరియు ఫోర్త్ సిటీని కలుపుతూ ప్రతిపాదించిన 116 కిలోమీటర్ల విస్తరణ కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకూడదని రేవంత్ రెడ్డి పట్టుబడుతున్నారు. తన లేఖలో కేంద్ర మంత్రి తన ప్రభావాన్ని ఉపయోగించి అనుమతులను వేగవంతం చేయాలని కోరారు.

జాయింట్ కమిటీ ప్రాముఖ్యత

ఈ ప్రాజెక్టులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ప్రస్తుత నిర్వాహకులు ఎల్ అండ్ టీ (L&T) కీలక భాగస్వాములు. రాష్ట్రం మరియు కేంద్రం నుండి ఇద్దరు చొప్పున మొత్తం నలుగురు సభ్యులతో జాయింట్ కోఆర్డినేషన్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్రం ప్రతిపాదించింది. ఈ కమిటీ ఏర్పాటులో జాప్యమే ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది.

మెట్రో మొదటి దశ (Phase I) స్వాధీనం: ఒక మలుపు

ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్ల ఎల్ అండ్ టీ సంస్థ మెట్రో మొదటి దశ నుండి తప్పుకోవాలని భావించగా, ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుని ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వమే స్వాధీనం చేసుకోవాలని నిర్ణయించారు. దీనివల్ల "వన్ సిటీ - వన్ మెట్రో" నమూనా సాధ్యమవుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, మొదటి దశ బదిలీ ప్రక్రియ పూర్తి కాకుండా రెండో దశకు నిధులు విడుదల చేయబోమని కేంద్ర మంత్రులు మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ మరియు కిషన్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సన్నాహాలు మరియు నిధులు

రెండో దశ ప్రాజెక్టుపై తన చిత్తశుద్ధిని చాటుతూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం పలు కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది:

• మేడారం క్యాబినెట్ (జనవరి 2026): భూసేకరణ కోసం మాత్రమే ₹2,787 కోట్లను కేటాయించింది.
• అన్ని కారిడార్లకు సంబంధించిన డీపీఆర్ (DPR)లను సిద్ధం చేసింది.
• ఢిల్లీ, బెంగళూరు మెట్రో తరహాలో కేంద్రం మరియు రాష్ట్రం 50:50 నిష్పత్తిలో ఖర్చు పంచుకోవాలని ప్రతిపాదించింది.

భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ విజన్

మెట్రో రెండో దశ కేవలం విస్తరణ మాత్రమే కాదు, తెలంగాణ ప్రతిష్టాత్మక 'భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ' ప్రాజెక్టుకు వెన్నెముక వంటిది. ప్రధాన మార్గాలు:

• నాగోల్ నుండి శంషాబాద్ ఎయిర్‌పోర్ట్ వరకు (పర్పుల్ లైన్)
• ఎంజీబీఎస్ నుండి చంద్రాయణగుట్ట వరకు (పాతబస్తీ అనుసంధానం)
• రాయదుర్గం నుండి కోకాపేట నియోపోలిస్ వరకు (ఐటీ మరియు ఆర్థిక రంగాల అనుసంధానం)

ముఖ్య పరిణామాలు:

• అక్టోబర్ 16, 2025: మెట్రో ఫేజ్ 1 స్వాధీనానికి క్యాబినెట్ నిర్ణయం.
• డిసెంబర్ 12, 2025: జాయింట్ కమిటీకి ఇద్దరు అధికారుల పేర్లను నామినేట్ చేసిన తెలంగాణ.
• జనవరి 15, 2026: పేర్ల కోసం కిషన్ రెడ్డి లేఖ.
• జనవరి 20, 2026: పేర్లు పంపినట్లు స్పష్టం చేస్తూ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి లేఖ.

తదుపరి ఏమిటి?

డీపీఆర్‌లు సిద్ధం చేసి, నిధులు కేటాయించినందున తమ బాధ్యత పూర్తయిందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఇప్పుడు జాయింట్ కమిటీని అధికారికంగా ఏర్పాటు చేసి, అనుమతులు జారీ చేయాల్సింది కేంద్రమే. హైదరాబాద్ నగరం శీఘ్రగతిన విస్తరిస్తున్న వేళ, ఈ ప్రాజెక్టు భవిష్యత్తు నగర రవాణా వ్యవస్థకు కీలకంగా మారనుంది. హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు వెబ్‌సైట్‌లో మరిన్ని అప్‌డేట్స్ పొందవచ్చు.