Naga Sadhus: ఎవరికీ తెలయని రహస్యం...కుంభమేళ తరువాత నాగా సాధువులు ఏం చేస్తారో తెలుసా?
కుంభమేళా ముగిసిన తర్వాత నాగాసాధువులు ఎక్కడికి వెళ్తారు? 12 అఖారాల సంప్రదాయాలు, వారి తపస్సు, ఆయుధ విద్య, విభూతి ధారణ, వైరాగ్య జీవితం వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన విషయాలను తెలుసుకుందాం.
Naga Sadhus: కుంభమేళా ప్రారంభమైందంటే అందరి దృష్టి నాగాసాధువులపైనే ఉంటుంది. ఒంటినిండా విభూతి, చేతిలో త్రిశూలం, జటాజూటంతో కనిపించే వీరు పవిత్ర స్నానాల్లో పాల్గొనడం ఒక ప్రత్యేక ఆకర్షణ. లక్షలాది మంది భక్తులు, వేలాది మంది సాధువులు ఒకేచోటకు చేరే ఈ మహా ఆధ్యాత్మిక వేడుకలో నాగాసాధువులదే ప్రత్యేక స్థానం. అయితే కుంభమేళాలో కనిపించే ఈ సాధువులు ఉత్సవాలు ముగిసిన తర్వాత ఎక్కడికి వెళ్తారు? మళ్లీ ఎప్పుడు కనిపిస్తారు? వారి జీవన విధానం వెనుక ఉన్న అసలు విషయం ఏమిటి?
కుంభమేళాలో మొదటి స్నానం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
కుంభమేళాలో నాగాసాధువులు, అఖారాలకు చెందిన సాధువులు పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించడం సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రాధాన్యం కలిగిన అంశం. ముఖ్యమైన స్నాన పర్వాల్లో అఖారాల సాధువులు ప్రత్యేక ఊరేగింపులతో సంగమ ప్రాంతానికి చేరుకుంటారు. ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో గంగా, యమునా, అంతర్వాహినిగా భావించే సరస్వతి నదుల సంగమం ఈ వేడుకకు ప్రధాన కేంద్రం. కుంభమేళాలో నిర్వహించే ఈ పవిత్ర స్నానాలను సాధువులు కేవలం ఒక ఆచారంగా మాత్రమే చూడరు. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో భాగంగా, అంతరంగ శుద్ధికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. ప్రాపంచిక బంధాలకు దూరంగా ఉంటూ ఆత్మజ్ఞానం కోసం చేసే ప్రయత్నంలో ఇలాంటి పర్వాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. అయితే ప్రతి కుంభమేళాలోనూ నాగాసాధువులందరూ ఒకే విధమైన నియమాలను అనుసరిస్తారని చెప్పలేం. అఖారాలు, సంప్రదాయాలను బట్టి ఆచారాల్లో తేడాలు ఉంటాయి.
కుంభమేళా తర్వాత ఏమవుతుంది?
సాధారణంగా కుంభమేళా జరిగే ప్రాంతంలో కొంతకాలం పాటు సాధువుల శిబిరాలు సందడిగా కనిపిస్తాయి. వివిధ అఖారాలకు చెందిన సాధువులు, మహంతులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు ఒకేచోట సమావేశమవుతారు. పూజలు, ప్రవచనాలు, దీక్షలు, ఆధ్యాత్మిక చర్చలు కొనసాగుతాయి. వేడుకలు ముగిసిన తర్వాత మాత్రం ఈ సందడి క్రమంగా తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు నాగాసాధువులు తమ తమ అఖారాలకు లేదా వారు సాధన చేసే ప్రాంతాలకు తిరిగి వెళ్తారు. కొందరు ఆశ్రమాల్లో ఉంటే, మరికొందరు హిమాలయాలు, అటవీ ప్రాంతాలు, ఏకాంత ప్రదేశాల్లో సాధన కొనసాగిస్తారు. ఇంకొందరు తీర్థయాత్రలు చేస్తూ వివిధ పవిత్ర క్షేత్రాలను సందర్శిస్తారు.
వీరంతా కుంభమేళా ముగిసిన వెంటనే ఒకే ప్రాంతం నుంచి వెళ్లిపోతారని, ఆ తర్వాత 12 సంవత్సరాల పాటు ఎవరికీ కనిపించరని చెప్పడం మాత్రం సరైనది కాదు. కుంభమేళాల మధ్య వ్యవధి సాధారణంగా 12 సంవత్సరాలు అయినప్పటికీ, సాధువుల వ్యక్తిగత జీవన విధానం, ప్రయాణాలు, సాధనకు సంబంధించిన కాలపరిమితులు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. కొందరు ఇతర మతపరమైన కార్యక్రమాల్లోనూ పాల్గొంటారు.
12 అఖారాల ప్రాధాన్యం ఏమిటి?
కుంభమేళాలో వివిధ అఖారాలకు చెందిన సాధువులు పాల్గొనడం ఈ వేడుకలో మరో విశేషం. సంప్రదాయంగా ప్రాచుర్యంలో ఉన్న 13 అఖారాల వ్యవస్థలో శైవ, వైష్ణవ, ఉదాసీన సంప్రదాయాలకు చెందిన సంస్థలు ఉన్నాయి. నాగాసాధువులు ప్రధానంగా కొన్ని శైవ అఖారాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు. ఈ అఖారాలు సాధువుల ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి, దీక్షా సంప్రదాయాలకు, గురుశిష్య పరంపరకు కేంద్రాలుగా పనిచేస్తాయి. కుంభమేళా వంటి సందర్భాల్లో వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన సాధువులు పరస్పరం కలుసుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. తమ సంప్రదాయాలు, సాధనా అనుభవాలు, ధార్మిక అంశాలపై చర్చలు జరుపుతారు. అయితే అన్ని అఖారాల సాధువులు ఒకే విధమైన నియమాలను పాటిస్తారని భావించకూడదు.
కత్తి, త్రిశూలం వినియోగంలోనూ శిక్షణ
నాగాసాధువుల గురించి మాట్లాడినప్పుడు వారి యుద్ధకళల ప్రస్తావన కూడా వస్తుంది. చారిత్రకంగా కొన్ని సాధు సంప్రదాయాలు తమను తాము రక్షించుకోవడానికి, మఠాలు, తీర్థయాత్రికులను కాపాడటానికి ఆయుధ విద్యను అభ్యసించాయి. అందువల్ల కొన్ని అఖారాల్లో కత్తి, త్రిశూలం వంటి ఆయుధాలతో విన్యాసాలు ప్రదర్శించే సంప్రదాయం కనిపిస్తుంది. అయితే ప్రతి నాగాసాధువూ యోధుడేనని అనుకోవడం తప్పు. వీరిలో చాలామంది ప్రధానంగా ధ్యానం, యోగం, మంత్రసాధన, ఆధ్యాత్మిక అధ్యయనానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. వారి జీవన విధానంలో క్రమశిక్షణ, గురువు మార్గదర్శకత్వం, దీక్షకు సంబంధించిన నియమాలు కీలకంగా ఉంటాయి.
విభూతి, దిగంబర జీవనం వెనుక భావన
నాగాసాధువుల శరీరంపై కనిపించే విభూతి, జటాజూటం, వస్త్రధారణ వారి ప్రత్యేక గుర్తింపుగా నిలుస్తాయి. కొందరు దిగంబర సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తారు. ఇది సాధారణ సామాజిక జీవనానికి దూరంగా ఉండటం, భౌతిక సౌకర్యాలపై మమకారాన్ని తగ్గించుకోవడం వంటి వైరాగ్య భావనలతో ముడిపడి ఉంటుంది. అయితే అందరు నాగాసాధువుల వస్త్రధారణ, ఆచారాలు ఒకేలా ఉండవు.
కుంభమేళా సమయంలో ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించే నాగాసాధువుల జీవితం, ఆ వేడుక ముగిసిన తర్వాత కూడా వారి సాధనతోనే కొనసాగుతుంది. వారు ఎక్కడ ఉంటారు, ఎలా జీవిస్తారు అనే ఆసక్తికి ఒకే సమాధానం లేదు. అఖారం, గురుపరంపర, వ్యక్తిగత దీక్షను బట్టి వారి మార్గాలు మారుతుంటాయి. బయటకు కనిపించే విభూతి, త్రిశూలం కంటే వారి సంప్రదాయంలో వైరాగ్యం, క్రమశిక్షణ, ఆధ్యాత్మిక సాధనకు ఇచ్చే ప్రాధాన్యత ముఖ్యమైనది.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
