Madras High Court : తిరుపరంకుండ్రం కొండ వివాదం: దీపతూన్ వద్ద దీపం వెలిగించడానికి మద్రాస్ హైకోర్టు అనుమతి

మతం, చరిత్ర మరియు సంస్కృతిని మేళవిస్తూ మద్రాస్ హైకోర్టు ఒక కీలక తీర్పును వెలువరించింది. తిరుపరంకుండ్రం కొండపై ఉన్న 'దీపతూన్' (రాతి స్తంభం) వద్ద దీపాన్ని వెలిగించడానికి కోర్టు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ కట్టడం కేవలం బ్రిటిష్ కాలం నాటి సర్వే రాయి మాత్రమేనన్న వాదనలను కోర్టు తోసిపుచ్చింది.

దీపం వెలిగించడానికి అనుమతిస్తూ గతంలో సింగిల్ జడ్జి ఇచ్చిన తీర్పును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన అప్పీళ్లను జస్టిస్ జి. జయచంద్రన్ మరియు జస్టిస్ కె.కె. రామకృష్ణన్‌లతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ కొట్టివేసింది. దీపతూన్ కేవలం భూమి సర్వే కోసం బ్రిటిష్ వారు నిర్మించినది అన్న వాదనలో పస లేదని న్యాయమూర్తులు పేర్కొన్నారు.

బ్రిటిష్ సర్వే రికార్డులను ఉటంకిస్తూ 'సర్వే రాయి' వాదనను తోసిపుచ్చిన కోర్టు

ఈ వివాదాన్ని లోతుగా పరిశీలించడానికి కోర్టు బ్రిటిష్ కాలం నాటి "సినాప్సిస్ ఆఫ్ ది రిజల్ట్స్ ఆఫ్ ది ఆపరేషన్స్ ఆఫ్ ది గ్రేట్ ట్రిగోనోమెట్రికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, వాల్యూమ్ XXIX" అనే అధికారిక పత్రాన్ని పరిశీలించింది. వలస పాలనలో జరిగిన సర్వేలకు ఇది అత్యంత ఖచ్చితమైన రికార్డుగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆ పత్రంలోని సర్వే గుర్తుల వివరణలను ప్రస్తుత దీపతూన్ స్తంభంతో పోల్చిన కోర్టు, రెండింటి మధ్య స్పష్టమైన నిర్మాణ వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయని గుర్తించింది. దీపతూన్ రెండు వైపులా ప్రత్యేకమైన శిల్పాలు మరియు పైన పాత్ర వంటి నిర్మాణం ఉంది. ఇవి బ్రిటిష్ వారు ఉపయోగించే సర్వే రాళ్ల లక్షణాలకు భిన్నంగా ఉన్నాయి. దీపతూన్‌ను కేవలం బ్రిటిష్ కాలపు చిహ్నంగా చిత్రించడానికి కొన్ని ప్రైవేట్ పార్టీలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలను కోర్టు తప్పుపట్టింది.

ప్రభుత్వ భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, దీపారాధనకు అభ్యంతరం లేదు

ఈ విషయంలో ప్రభుత్వ అధికారుల్లో కూడా ఏకాభిప్రాయం లేదు. జిల్లా కలెక్టర్ ఆ రాతి స్తంభం ఉనికి ఒక రహస్యమని చెప్పగా, హిందూ ధర్మ ఆదాయ వ్యయ శాఖ (HR & CE) అది ఒక దీపపు స్తంభమేనని, అయితే కేవలం కార్తీక దీపం కోసమే కాదని పేర్కొంది. కొండపై రాత్రిపూట చర్చల కోసం సమావేశమయ్యే జైన సన్యాసులు దీనిని ఉపయోగించి ఉండవచ్చని అభిప్రాయపడింది. అయితే, ఆ భూమి చట్టబద్ధంగా తిరుపరంకుండ్రం దేవస్థానానికి చెందినదేనని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం అభ్యంతరం లేదన్న కోర్టు

గర్భాలయంలోని మూలవిరాట్టుకు నేరుగా పైన లేని ప్రదేశాల్లో దీపం వెలిగించకూడదని అప్పీలుదారులు వాదించారు. అయితే దీనిని నిరూపించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవని కోర్టు పేర్కొంది. 1994 నాటి తీర్పును ఉటంకిస్తూ, సమీపంలోని దర్గాకు 15 మీటర్ల దూరంలో దేవస్థానానికి చెందిన ఏ ప్రదేశంలోనైనా దీపాలు వెలిగించే స్వేచ్ఛ భక్తులకు ఉందని బెంచ్ గుర్తుచేసింది.

ASI రక్షణ చర్యలు మరియు ప్రజల ప్రవేశంపై ఆంక్షలు

అదే సమయంలో, తిరుపరంకుండ్రం కొండ పురాతన స్మారక చిహ్నాల చట్టం కింద రక్షించబడిన పురావస్తు ప్రదేశం కాబట్టి కొన్ని షరతులు విధించింది:

• పురావస్తు శాఖ (ASI) విధించే రక్షణ నిబంధనలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
• కేవలం దేవస్థానానికి చెందిన కొద్దిమంది సిబ్బంది మాత్రమే కొండపైకి వెళ్లడానికి అనుమతి ఉంటుంది.
• దీపం వెలిగించే సమయంలో సాధారణ ప్రజలకు లేదా భక్తులకు అనుమతి ఉండదు.
• వెళ్లే వ్యక్తుల సంఖ్యను ASI మరియు పోలీసులు కలిసి నిర్ణయిస్తారు.

ఈ నిబంధనలతో కార్తీక దీపం పండుగ సమయంలో దీపతూన్ వద్ద దీపాన్ని వెలిగించాలని కోర్టు దేవస్థానాన్ని ఆదేశించింది.

కేసు వివరాలు:

• కేసు టైటిల్: ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ వర్సెస్ రామ రవికుమార్ మరియు ఇతరులు
• సైటేషన్: 2026 LiveLaw (Mad) 8
• కేసు నంబర్: WA (MD) No. 3188 of 2025