Project Vayu: కేవలం రూ.140తో ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్.. ఇద్దరు విద్యార్థుల సూపర్ ఐడియా..!

Delhi Students Air Purifier: వినూత్న ఆలోచనలకు వయసుతో సంబంధం లేదని ఢిల్లీకి చెందిన ఇద్దరు స్కూల్ విద్యార్థులు నిరూపించారు. వేలాది రూపాయలు ఖర్చు చేసి కొనుగోలు చేసే ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్‌కు తక్కువ ఖర్చుతో ప్రత్యామ్నాయాన్ని రూపొందించి అందరి దృష్టిని ఆకర్షించారు. సాధారణంగా ప్రతి ఇంట్లో కనిపించే టేబుల్ ఫ్యాన్ లేదా వాల్ ఫ్యాన్‌ను ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్‌గా మార్చే ప్రత్యేక ఫిల్టర్‌ను తయారు చేశారు. ప్రాజెక్ట్ వాయు (Project Vayu) పేరుతో చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమాన్ని కృష్ అగర్వాల్, సమర్థ్ మిట్టల్ ప్రారంభించారు. ఈ వినూత్న ప్రయత్నానికి గుర్తింపుగా కృష్ అగర్వాల్‌కు 2026 డయానా అవార్డు (Diana Award) రోల్ ఆఫ్ ఆనర్‌లో చోటు లభించింది. తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ మందికి స్వచ్ఛమైన గాలి అందించాలనే లక్ష్యంతో వీరు చేపట్టిన ఈ ప్రయత్నం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.

సాధారణ ఫ్యాన్‌తోనే గాలి శుద్ధి.. ఎలా పనిచేస్తుందంటే?

సాధారణంగా ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్ అంటే ప్రత్యేకమైన యంత్రం, ఖరీదైన ఫిల్టర్లు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ ప్రాజెక్ట్ వాయు విద్యార్థులు మాత్రం దీనికి భిన్నమైన పరిష్కారాన్ని తీసుకొచ్చారు. ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఎలక్ట్రెట్ ఫిల్టర్ మీడియాను సాధారణ ఫ్యాన్‌కు అమర్చితే అది గాలిలోని సూక్ష్మ ధూళి కణాలను పట్టుకుంటుంది. ముఖ్యంగా PM2.5 వంటి అతి చిన్న కాలుష్య కణాలను అడ్డుకోవడంలో ఈ ఫిల్టర్ ఉపయోగపడుతుంది. ఫ్యాన్ గాలిని బయటకు పంపించే సమయంలో ఫిల్టర్ గుండా వెళ్లే గాలిలోని కాలుష్య కణాలు ఫిల్టర్‌లో చిక్కుకుంటాయి. దీంతో సాధారణ ఫ్యాన్ కూడా గాలి శుద్ధి చేసే పరికరంలా పనిచేస్తుంది.

ఒక్క నిమిషం కూడా పట్టదు.. ఫ్యాన్‌కు సులభంగా అమర్చుకోవచ్చు!

ఈ ఫిల్టర్ ప్రత్యేకత దాని రూపకల్పనలో ఉంది. టేబుల్ ఫ్యాన్ లేదా వాల్ ఫ్యాన్ ముందు ఉండే జాలీకి దీన్ని సులభంగా అమర్చుకోవచ్చు. ఇందుకోసం ప్రత్యేకమైన పరికరాలు, టెక్నీషియన్ అవసరం లేదు. ఫిల్టర్ అంచులకు అమర్చిన బలమైన ఎలాస్టిక్ సహాయంతో ఫ్యాన్‌పై కవర్‌లా తొడిగితే సరిపోతుంది. ఒక నిమిషం కంటే తక్కువ సమయంలోనే ఈ ప్రక్రియ పూర్తవుతుంది. ఫ్యాన్ ఆన్ చేసినప్పుడు గాలి ఒత్తిడితో ఫిల్టర్ బెలూన్‌లా ఉబ్బుతుంది. దీంతో సుమారు ఐదు చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఫిల్టర్ ఏర్పడుతుంది. ఫిల్టర్ అమర్చిన తర్వాత కూడా ఫ్యాన్ గాలి వేగం తగ్గకుండా రూపొందించినట్లు ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు.

10 వేల మందికి పైగా విద్యార్థులకు ప్రయోజనం..

ఈ ప్రాజెక్ట్ వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం కేవలం కొత్త పరికరాన్ని తయారు చేయడం మాత్రమే కాదు. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన పాఠశాలల్లో చదువుకునే పిల్లలకు స్వచ్ఛమైన గాలి అందించడం. ఢిల్లీ పరిసర ప్రాంతాల్లో కాలుష్యం కారణంగా పాఠశాలల్లో పిల్లలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రతి పాఠశాల వేల రూపాయలు ఖర్చు చేసి ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్లు కొనుగోలు చేయడం సాధ్యం కాదు. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా కృష్, సమర్థ్ తక్కువ ఖర్చుతో పనిచేసే ఫిల్టర్‌ను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చారు. డయానా అవార్డు వెబ్‌సైట్‌లోని సమాచారం ప్రకారం ప్రాజెక్ట్ వాయు ద్వారా ఢిల్లీలోని పలు అవసరమైన పాఠశాలలకు ఈ ఫిల్టర్లను అందించారు. ఇప్పటివరకు 10,000 మందికి పైగా విద్యార్థులకు ఈ కార్యక్రమం ప్రయోజనం చేకూర్చింది.

రూ.140 మాత్రమే.. ప్రతి నెల ఫిల్టర్ మార్చాలి!

ఈ ఆవిష్కరణలో అందరినీ ఆకట్టుకుంటున్న అంశం ధర. ఒక్క ఫిల్టర్‌ను కేవలం రూ.140కే అందిస్తున్నారు. సాధారణ ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్లతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పరిష్కారం. అయితే మెరుగైన పనితీరు కోసం ప్రతి నెలా ఫిల్టర్‌ను మార్చాల్సి ఉంటుందని ప్రాజెక్ట్ సమాచారం సూచిస్తోంది. అవసరమైన పాఠశాలలకు వీటిని ఉచితంగా అందించడం కూడా ఈ కార్యక్రమంలో భాగం. లాభాల కంటే ఎక్కువ మందికి స్వచ్ఛమైన గాలి అందించడమే తమ లక్ష్యమని ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు.

విద్యార్థుల ఆలోచనకు డయానా అవార్డు గుర్తింపు

చిన్న వయసులోనే సమాజంలోని సమస్యను గుర్తించి, దానికి తక్కువ ఖర్చుతో పరిష్కారం చూపించడం ఈ విద్యార్థుల ప్రయత్నంలో ప్రత్యేకత. పర్యావరణ పరిరక్షణ, పిల్లల ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన సమస్యపై పనిచేసినందుకు కృష్ అగర్వాల్‌కు 2026 డయానా అవార్డు రోల్ ఆఫ్ ఆనర్‌లో గుర్తింపు లభించింది. సాధారణంగా ఖరీదైన పరికరాలే పరిష్కారం కావాల్సిన అవసరం లేదని.. సరైన ఆలోచన ఉంటే తక్కువ ఖర్చుతోనూ మంచి మార్పు తీసుకురావచ్చని ఈ ప్రాజెక్ట్ నిరూపిస్తోంది.