Utthana Ekadashi 2026: అనంతకోటి పుణ్య ఫలితాన్ని ఇచ్చే ఉత్థాన ఏకాదశి... నవంబర్‌ 20న ఏం చేయాలంటే

నవంబర్ 20న ఉత్థాన ఏకాదశి సందర్భంగా శ్రీమహావిష్ణువును ఎలా పూజించాలి? ఉపవాస నియమాలు, దీపారాధన, దానధర్మాలు, ద్వాదశి పారణ విధానం, ఈ పర్వదినం విశిష్టత గురించి తెలుసుకుందాం.

Rudrachander
Published on: 19 Nov 2026 7:22 PM IST
Utthana Ekadashi 2026: అనంతకోటి పుణ్య ఫలితాన్ని ఇచ్చే ఉత్థాన ఏకాదశి... నవంబర్‌ 20న ఏం చేయాలంటే
X

Utthana Ekadashi 2026: హిందూ సంప్రదాయంలో ఏకాదశి ఉపవాసానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా కార్తిక మాసంలో వచ్చే ఉత్థాన ఏకాదశిని అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినంగా భావిస్తారు. ఈ రోజుతో శ్రీమహావిష్ణువు నాలుగు నెలల యోగనిద్రను ముగించుకుని మేల్కొంటారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే దీనికి ఉత్థాన ఏకాదశి అనే పేరు వచ్చింది. హరిబోధిని ఏకాదశి, ప్రబోధిని ఏకాదశి, దేవోత్తని ఏకాదశి అనే పేర్లతోనూ ఈ తిథిని పిలుస్తారు. ఈ ఏడాది నవంబర్‌ 20, శుక్రవారం ఉత్థాన ఏకాదశి సందర్భంగా భక్తులు విష్ణుమూర్తిని ఆరాధిస్తూ ఉపవాసం, దీపారాధన, దానధర్మాలు ఆచరిస్తారు.

నాలుగు నెలల యోగనిద్రకు ముగింపు

ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి రోజున శ్రీమహావిష్ణువు క్షీరసాగరంలో యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తారని పురాణ కథనం. ఈ కాలాన్ని చాతుర్మాసంగా పిలుస్తారు. సరిగ్గా నాలుగు నెలల తర్వాత కార్తిక శుద్ధ ఏకాదశి నాడు స్వామివారు నిద్ర నుంచి మేల్కొంటారని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ పరిణామం సృష్టిలో మళ్లీ శుభకార్యాల ప్రారంభానికి సంకేతంగా భావిస్తారు. అందుకే ఉత్థాన ఏకాదశిని విష్ణుభక్తులు విశేషంగా జరుపుకుంటారు. పద్మ పురాణంలోనూ ఈ వ్రత మహిమ ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. ఈ రోజున భక్తితో చేసే పూజలు, జపాలు, దానధర్మాలు విశేష పుణ్యాన్ని అందిస్తాయని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు వివరిస్తాయి. ముఖ్యంగా లక్ష్మీనారాయణులను ఆరాధించడం వల్ల కుటుంబంలో సుఖశాంతులు, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం.

ఉత్థాన ఏకాదశి పూజ ఎలా చేయాలి?

ఈ రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానం చేసి ఇంటిని, పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి. పూజా స్థలంలో శ్రీలక్ష్మీనారాయణుల చిత్రపటం లేదా విగ్రహాన్ని ఉంచి ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించాలి. గంగాజలం, పంచామృతాలతో అభిషేకం చేసే సంప్రదాయం ఉన్నవారు శక్తికి తగినట్లుగా ఆచరించవచ్చు. విష్ణుమూర్తికి పసుపు రంగు పూలు, తులసి దళాలు సమర్పించడం విశేషంగా భావిస్తారు. అనంతరం విష్ణు సహస్రనామం, విష్ణు అష్టోత్తర శతనామావళి లేదా తమకు తెలిసిన విష్ణు స్తోత్రాలను పారాయణం చేయాలి. చక్రపొంగలి, పులిహోర వంటి ప్రసాదాలను నైవేద్యంగా సమర్పించవచ్చు.

ఉపవాసం, దీపారాధనకు ప్రత్యేకత

ఏకాదశి వ్రతంలో ఉపవాసానికి ముఖ్యమైన స్థానం ఉంది. కొందరు పూర్తిగా నిరాహారంగా ఉంటే, మరికొందరు పండ్లు, పాలు వంటి సాత్విక ఆహారంతో ఉపవాసం చేస్తారు. ఆరోగ్య పరిస్థితులు, వయసును బట్టి తమ శక్తికి అనుగుణంగా వ్రతాన్ని ఆచరించడం మంచిది. సాయంత్రం సంధ్యా సమయంలో ఇంటి గుమ్మం వద్ద, తులసి కోట దగ్గర దీపాలు వెలిగించాలి. తులసి మొక్కను పూజించి విష్ణునామ స్మరణ చేయాలి. సంప్రదాయం ప్రకారం రాత్రి జాగరణ చేస్తూ భజనలు, కీర్తనలు, పురాణ పఠనంలో పాల్గొంటారు.

దానధర్మాలు.. ద్వాదశి పారణ

ఉత్థాన ఏకాదశి రోజున అన్నదానం, వస్త్రదానం, గోదానం వంటి దానాలకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టడం, అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం ఉత్తమమైన ధర్మకార్యాలుగా భావిస్తారు. మరుసటి రోజు వచ్చే ద్వాదశి తిథిలో నియమానుసారం పారణ చేసి ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. విష్ణుమూర్తిని పూజించి, నైవేద్యం సమర్పించిన తర్వాత సంప్రదాయం ప్రకారం భోజనం చేయాలి. ఉపవాసం ముగించే సమయం, పారణ విధానం ప్రాంతీయ పంచాంగ సంప్రదాయాలను బట్టి మారవచ్చు. అందువల్ల స్థానిక పండితులు సూచించే సమయాన్ని అనుసరించడం మంచిది. ఉత్థాన ఏకాదశి కేవలం ఉపవాసానికి మాత్రమే పరిమితమైన పండుగ కాదు. ఇంద్రియ నిగ్రహం, దైవచింతన, దానగుణం, సేవాభావం అలవర్చుకోవడానికి ఒక అవకాశంగా ఈ పర్వదినాన్ని భావించవచ్చు. భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీలక్ష్మీనారాయణులను స్మరిస్తూ ఈ రోజును ఆధ్యాత్మికంగా గడపాలని భక్తులు కోరుకుంటారు.

Rudrachander

Rudrachander

రుద్ర చందర్‌ తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు