Anjana Tree: లంకలో హనుమంతుడికి ఆశ్రయం ఇచ్చిన చెట్టు...ఆలయ ధ్వజస్తంభంగా ఎలా మారిందో తెలుసా?

Anjana Tree: రామాయణంలో హనుమంతుడి లంకా ప్రయాణానికి ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. సీతమ్మ జాడ కోసం సముద్రాన్ని దాటి లంకకు చేరుకున్న ఆంజనేయుడు.. రావణుడి అశోకవనంలో ఆమెను గుర్తించి శ్రీరాముడి సందేశాన్ని అందించారు. అయితే ఈ ఘట్టంలో చాలామందికి తెలియని మరో ఆసక్తికరమైన విశేషం ఉంది. లంకలో హనుమంతుడికి ఆశ్రయం ఇచ్చిన ఒక ప్రత్యేకమైన చెట్టు గురించి ఆధ్యాత్మిక కథనాల్లో ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. ఆ చెట్టుకు అంజనావృక్షం అనే పేరు ఎలా వచ్చింది? ఆలయాల్లో ధ్వజస్తంభాల తయారీకి దానిని ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు? తెలుసుకుందాం.

హనుమంతుడికి ఆశ్రయం ఇచ్చిన అంజనావృక్షం

రావణుడు సీతమ్మను అపహరించి లంకకు తీసుకెళ్లిన తర్వాత అశోకవనంలో బంధించి ఉంచాడు. చుట్టూ రాక్షస స్త్రీల కాపలా, మరోవైపు రాముడికి దూరంగా ఉన్నాననే ఆవేదన.. ఇలా సీతమ్మ ఎంతో దుఃఖంతో కాలం గడిపారు. ఆ సమయంలో సీతమ్మ ఆచూకీ తెలుసుకునేందుకు హనుమంతుడు లంకలోకి ప్రవేశించారు. లంకలో ఎవరికి కనిపించకుండా ఉండేందుకు హనుమంతుడు తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకున్నారు. అనంతరం అశోకవనంలోని చెట్ల మధ్యకు చేరుకుని సీతమ్మ కోసం అన్వేషించారు. అక్కడ ఒక చెట్టుపై కూర్చుని ఆమె పరిస్థితిని గమనించినట్లు ఆధ్యాత్మిక కథనాలు వివరిస్తాయి. ఈ సందర్భంలో నారేప చెట్టు గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన గాథ ప్రచారంలో ఉంది. సంస్కృత సంప్రదాయంలో దీనిని అంజనావృక్షంగా పేర్కొంటారు. హనుమంతుడు ఎంతటి మహాబలశాలో మనందరికీ తెలుసు. ఆయన తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకున్నప్పటికీ, ఆయనలోని అపారమైన శక్తికి ప్రతీకగా ఈ కథను చెబుతారు. అశోకవనంలోని ఇతర చెట్లు ఆయన భారాన్ని తట్టుకోలేకపోయినా, ఒక చెట్టు మాత్రం చెక్కుచెదరకుండా నిలిచిందని ఈ గాథ వివరిస్తుంది. ఆ చెట్టు హనుమంతుడిని తన బిడ్డలా ఆదరించి ఆశ్రయం ఇచ్చిందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. చిన్నతనంలో అంజనాదేవి తన కుమారుడైన హనుమంతుడిని ప్రేమగా ఎత్తుకున్నట్లే, ఆ చెట్టు కూడా ఆంజనేయుడికి ఆసరాగా నిలిచిందనే భావనతో దానికి అంజనావృక్షం అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

ఆలయ ధ్వజస్తంభానికి ఈ చెట్టునే ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు?

హిందూ దేవాలయాల్లో ధ్వజస్తంభానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో గర్భగుడికి ఎదురుగా కనిపించే ఈ స్తంభం భగవంతుడి వైభవానికి, ఆలయ పవిత్రతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఉత్సవాలు, బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో ధ్వజారోహణం నిర్వహించడం కూడా ఆలయ సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన ఘట్టం. అంజనావృక్ష కలపకు సంబంధించి ప్రచారంలో ఉన్న విశేషం దాని దృఢత్వం. ఎండ, వాన వంటి వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే లక్షణాలు ఉన్నాయని సంప్రదాయంగా చెబుతారు. అందువల్ల ఆలయ ధ్వజస్తంభాల నిర్మాణంలో ఈ చెట్టు కలపను ఉపయోగించే ఆచారం కొన్ని ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తుంది. అయితే ధ్వజస్తంభాల నిర్మాణానికి అన్ని ఆలయాల్లో ఇదే కలపను ఉపయోగించరు. ప్రాంతీయ ఆగమ సంప్రదాయాలు, అందుబాటులో ఉన్న కలప రకాలను బట్టి మార్పులు ఉంటాయి.

ధ్వజస్తంభం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక భావం

ధ్వజస్తంభాన్ని దర్శించుకోవడం ఆలయ దర్శన సంప్రదాయంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. భగవంతుడి సన్నిధికి చేరుకునే ముందు భక్తులు ధ్వజస్తంభానికి నమస్కరిస్తారు. ఇది భక్తి, వినయం, దైవారాధనకు సంకేతంగా భావిస్తారు. లంకలో హనుమంతుడికి ఆశ్రయమిచ్చిన చెట్టు కథ కూడా మనకు ఒక మంచి సందేశాన్ని అందిస్తుంది. ఆపదలో ఉన్నవారికి ఆసరా ఇవ్వడం, శక్తి ఉన్నవారికి సహకరించడం, ధర్మానికి తోడుగా నిలవడం ఎంతో గొప్ప గుణాలని ఈ గాథ తెలియజేస్తుంది. అందుకే అంజనావృక్షం గురించి చెప్పుకునే ఈ కథ హనుమద్భక్తుల్లో ప్రత్యేక ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.