Supreme Court: SIRపై సుప్రీంకోర్టు సీరియస్.. ఫారమ్-6 నిబంధనలపై ఈసీకి ప్రశ్నలు!

Supreme Court: డెమొక్రటిక్ వ్యవస్థలో ఓటు హక్కు అనేది అత్యంత కీలకమైన హక్కు అని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఢిల్లీలో ఓటరు జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) ప్రక్రియకు సంబంధించి జరుగుతున్న పరిణామాలపై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీవ్రంగా స్పందించింది. ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్‌లను నింపలేదన్న కారణంతో ఓటరు జాబితా నుంచి తొలగించిన వారిని, కొత్త ఓటర్లుగా నమోదు చేసుకోవడానికి 'ఫారమ్-6' (Form 6) ఉపయోగించాలని కోరడంపై భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) తీరును సుప్రీంకోర్టు తప్పుపట్టింది. ఈ అంశంపై ప్రధాన జ్యుడీషియల్ బెంచ్ ఈసీని పలు కీలక ప్రశ్నలు అడిగింది.

ఫారమ్-6 కొత్త ఓటర్ల కోసమే కదా? సుప్రీంకోర్టు సూటి ప్రశ్న

సాధారణంగా ఫారమ్-6 అనేది తొలిసారిగా ఓటు హక్కు కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే కొత్త ఓటర్ల కోసం ఉద్దేశించిందని, తాము ఎప్పుడూ ఓటు వేయలేదని అందులో డిక్లరేషన్ ఇవ్వాల్సి ఉంటుందని కోర్టు గుర్తుచేసింది. ఢిల్లీలో చిరునామాలు మారిన వారు, లేదా పనుల నిమిత్తం తాత్కాలికంగా నగరానికి దూరంగా వెళ్లిన వారికి ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్‌లు అందకపోవచ్చని పేర్కొంది. అలాంటి వారిని నేరుగా ఫారమ్-6 నింపాలని కోరడం సరికాదని, వారికి ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్‌లు లేదా చిరునామా మార్పు కోసం 'ఫారమ్-8' (Form 8) దాఖలు చేసే అవకాశం ఎందుకు ఇవ్వకూడదని సుప్రీంకోర్టు ఈసీని ప్రశ్నించింది.

ప్రధాన జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్ (CJI) సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి.మోహనాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్‌ను విచారించింది. పిటిషనర్ల తరఫున సీనియర్ అడ్వకేట్ ప్రశాంత్ భూషణ్ వాదనలు వినిపిస్తూ.. తొలగించిన 47 లక్షల మంది ఓటర్లలో 43 లక్షల మందిని శాశ్వతంగా లేదా తాత్కాలికంగా వలస వెళ్లినట్లు చూపించారని, వారికి ఎలాంటి ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్‌లు అందలేదని కోర్టు దృష్టికి తెచ్చారు.

ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగింపుపై ధర్మాసనం ఆందోళన

ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్ అందనంత మాత్రాన ఒక వ్యక్తి శాశ్వతంగా తన ఓటు హక్కును కోల్పోవాలా అని జస్టిస్ బాగ్చి తీవ్రంగా ప్రశ్నించారు. ఓటరు జాబితాలో పేరు ఉండటం అనేది ఒక ప్రాథమిక హక్కు అని, కేవలం ఫారమ్ నింపలేదన్న ఒకే కారణంతో ఆ హక్కును శాశ్వతంగా కాలరాసే హక్కు లేదని స్పష్టం చేశారు. ఒకవేళ ఎన్యూమరేషన్ ఫారమ్ అందకపోయినా, తాత్కాలికంగా బయటకు వెళ్లిన వారికోసం ఒక ప్రత్యేక 'రెసిడ్యుయల్ కేటగిరీ'ని (Residual Category) ఎందుకు ఏర్పాటు చేయకూడదని ధర్మాసనం సూచించింది. ఫారమ్‌లు అందని వారు కారణాలు వివరిస్తూ డిక్లరేషన్ ఇచ్చేలా వెసులుబాటు కల్పించాలని అభిప్రాయపడింది.

ఈసీ స్పందన.. సమస్య పరిష్కారానికి సానుకూలత

కోర్టు లేవనెత్తిన ఈ ఆందోళనలపై ఎన్నికల సంఘం తరఫున సీనియర్ అడ్వకేట్ దామా శేషాద్రి నాయుడు స్పందిస్తూ.. కోర్టు సూచించిన అంశాలను కూలంకషంగా పరిశీలించి తగిన నివారణ చర్యలు తీసుకుంటామని తెలిపారు. వలస వెళ్లిన ఓటర్ల కోసం అవసరమైతే గడువును పొడిగించే అంశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తామన్నారు. అలాగే కొత్త కేటగిరీని సృష్టించే ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తామని, ఫారమ్-6 కాకుండా ఇతర వర్గాల వారికి ప్రత్యేక ఫారమ్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చే దిశగా చర్చిస్తామని కోర్టుకు తెలిపారు.

తుది జాబితా వచ్చే వరకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు

ఢిల్లీలో ఇప్పట్లో ఎన్నికలు లేనందున తొందరపడి ప్రక్రియను ముగించాల్సిన అవసరం లేదని సుప్రీంకోర్టు ఈసీకి సూచించింది. తొలగించిన ఓటర్ల జాబితాను ప్రత్యేకంగా ప్రచురించి, వారు తమ సమీపంలోని బూత్ లెవెల్ ఆఫీసర్ (BLO)ను సంప్రదించి ఫారమ్-8 ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకునేలా అవగాహన కల్పించాలని సూచించింది. ఈ ప్రక్రియ వల్ల 43 లక్షల మంది ఓటర్ల గ్యాప్‌ను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని అభిప్రాయపడింది. ఈ మొత్తం వ్యవహారంపై తదుపరి విచారణను రెండు వారాలకు వాయిదా వేశారు.