Russia-Ukraine War: రష్యా ఉక్రెయిన్‌ యుద్దంలో కీలక పరిణామం... భారత్‌ కీ రోల్‌

Russia-Ukraine War: రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు భారత్‌ చేస్తున్న దౌత్య ప్రయత్నాలకు ఇప్పుడు మాస్కో నుంచి కూడా సానుకూల స్పందన వచ్చింది. భారత్‌ తమ మధ్య శాంతి ప్రక్రియలో ఆచరణాత్మకంగా సహకరించేందుకు సిద్ధంగా ఉండటాన్ని రష్యా స్వాగతించింది. ముఖ్యంగా ఇంధన మౌలిక వసతులు, బ్లాక్‌ సీ వాణిజ్యం, వాణిజ్య నౌకల భద్రతపై భారత్‌ ముందుకు తెచ్చిన ప్రతిపాదన చర్చకు వచ్చింది. క్రెమ్లిన్‌ అధికార ప్రతినిధి దిమిత్రి పెస్కోవ్‌ అక్టోబర్‌ 7న భారత్‌ చేస్తున్న ప్రయత్నాలను స్వాగతిస్తూ, ఉక్రెయిన్‌ సంక్షోభ పరిష్కారానికి న్యూఢిల్లీ అందిస్తున్న ఆలోచనలకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. దీంతో ఇంతకాలం సంభాషణ, దౌత్యం ద్వారా పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న భారత్‌ పాత్ర మరో స్థాయికి చేరినట్లైంది.

భారత్‌ ప్రతిపాదనలో మూడు కీలక అంశాలు

భారత్‌ ముందుకు తెచ్చిన ప్రణాళిక కేవలం యుద్ధభూమిలో కాల్పుల విరమణకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. మూడు ముఖ్యమైన అంశాలపై దృష్టి పెట్టింది. మొదటిది.. ఇంధన మౌలిక వసతులపై దాడులు ఆపడం. విద్యుత్‌ కేంద్రాలు, ఇంధన వ్యవస్థలు, ఇతర కీలక మౌలిక వసతులపై దాడులు నిలిపివేయడం ద్వారా సాధారణ ప్రజలపై యుద్ధ ప్రభావాన్ని తగ్గించాలన్నది ఇందులో ప్రధాన ఉద్దేశం. రెండోది.. బ్లాక్‌ సీ ద్వారా ధాన్యం, ఇంధన రవాణా కొనసాగించడం. యుద్ధం కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో నౌకా రవాణా దెబ్బతింటే దాని ప్రభావం రష్యా, ఉక్రెయిన్‌లకే పరిమితం కాదు. ప్రపంచ మార్కెట్లలో ఆహార ధాన్యాలు, ఇంధన సరఫరాలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. మూడోది.. వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు నిలిపివేయడం. బ్లాక్‌ సీలో ప్రయాణించే కమర్షియల్‌ షిప్పింగ్‌కు భద్రత కల్పించడం ద్వారా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని సాధారణ స్థితికి తీసుకురావాలని భారత్‌ ప్రతిపాదిస్తోంది.

భారత్‌ ప్రతిపాదనను ఉక్రెయిన్‌ ఎందుకు ప్రత్యేకంగా చూస్తోంది?

భారత్‌, టర్కీ, ఈజిప్ట్‌, అమెరికా నుంచి ఉక్రెయిన్‌కు మొత్తం నాలుగు కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనలు అందినట్లు ఉక్రెయిన్‌ విదేశాంగ మంత్రి ఆండ్రియ్‌ సిబిహా వెల్లడించారు. వీటిలో భారత్‌ ప్రతిపాదనను ఆయన “అత్యంత విస్తృతమైనది”గా అభివర్ణించారు. కారణం.. భారత్‌ కేవలం ఒక ప్రాంతంలో కాల్పులు ఆపాలని చెప్పడం లేదు. ఇంధన వ్యవస్థలు, పోర్టులు, బ్లాక్‌ సీ, వాణిజ్య నౌకలు వంటి పరస్పరం అనుసంధానమైన అంశాలను ఒకే ప్రతిపాదనలోకి తీసుకొచ్చింది. ఉక్రెయిన్‌ కూడా ఇంధనం, బ్లాక్‌ సీపై కాల్పుల విరమణను పరిశీలించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని తెలిపింది. అయితే పోర్టులు, ఇంధన మౌలిక వసతులపై దాడులు కూడా ఆగాలని కీవ్‌ స్పష్టం చేసింది.

బ్లాక్‌ సీ ఎందుకు ఇంత కీలకం?

రష్యా-ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంలో బ్లాక్‌ సీ ఇప్పుడు కేవలం సైనిక ప్రాంతం కాదు. ఇది ధాన్యం, ఇంధనం, ఇతర వస్తువుల రవాణాకు కీలకమైన సముద్ర మార్గం. అక్కడ నౌకలపై దాడులు జరిగితే అంతర్జాతీయ సరఫరా వ్యవస్థపై ప్రభావం పడుతుంది. ఇటీవల బ్లాక్‌ సీ ప్రాంతంలో జరిగిన దాడుల ప్రభావం భారత్‌పైనా కనిపిస్తోంది. రష్యా ప్రాంతంలోని పోర్టు మౌలిక వసతులకు జరిగిన నష్టం కారణంగా భారత్‌కు వచ్చే సన్‌ఫ్లవర్‌ ఆయిల్‌ సరఫరాల్లో ఆలస్యం, రద్దులు చోటుచేసుకున్నాయి.

మోదీ ప్రయత్నాలకు పుతిన్‌ మద్దతు

భారత్‌ దౌత్య ప్రయత్నాలకు రష్యా స్పందించడం వెనుక మరో ముఖ్య పరిణామం కూడా ఉంది. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ యుద్ధానికి ముగింపు కోసం పదేపదే చర్చలు జరుపుతున్నారని, పరిష్కారానికి ఉపయోగపడే మంచి ఆలోచనలు మోదీ వద్ద ఉన్నాయని ఇటీవల పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో విదేశాంగ మంత్రి ఎస్‌. జైశంకర్‌ కూడా భారత్‌ కేవలం శాంతి కోసం పిలుపునివ్వడం దాటి, రష్యా మరియు ఉక్రెయిన్‌తో నేరుగా చర్చలు జరుపుతోందని చెప్పారు. బ్లాక్‌ సీ నౌకా భద్రత, ధాన్యం, ఇంధన రవాణా, పరస్పర దాడులు నిలిపివేయడం వంటి అంశాలపై భారత్‌ చర్చలు సాగిస్తున్నట్లు ఆయన వెల్లడించారు.

అయితే భారత్‌ ప్రతిపాదనకు మాస్కో నుంచి వచ్చిన సానుకూల స్పందన ఒక్కటే యుద్ధానికి ముగింపు పలికిందని చెప్పే పరిస్థితి ఇంకా లేదు. ఉక్రెయిన్‌ ఒకవైపు విస్తృత కాల్పుల విరమణను కోరుతుండగా, రష్యా సమగ్ర శాంతి ఒప్పందం అవసరమని చెబుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్‌ ప్రతిపాదించిన మూడు అంశాలపై ఇరు దేశాలు ఎంతవరకు ఏకాభిప్రాయానికి వస్తాయన్నదే ఇప్పుడు అసలు పరీక్ష.