Hyderabad: నగరంలో నకిలీ మసాలాల గుట్టురట్టు: ముగ్గురు నిందితుల అరెస్ట్

హైదరాబాద్: హైదరాబాద్ కమిషనరేట్ పరిధిలోని పలు నకిలీ సుగంధ ద్రవ్యాల (మసాలాల) వ్యాపార మరియు ప్రాసెసింగ్ సంస్థలపై కమిషనర్ టాస్క్ ఫోర్స్ ఆధ్వర్యంలోని హైదరాబాద్ ఫుడ్ అడల్ట్రేషన్ సర్వైలెన్స్ టీమ్ (H-FAST), జిహెచ్ఎంసి (GHMC) ఫుడ్ సేఫ్టీ విభాగంతో కలిసి సంయుక్తంగా భారీ తనిఖీలు నిర్వహించింది. ఆహార పదార్థాలలో హానికరమైన రసాయనాల వాడకాన్ని అరికట్టడం, కల్తీని అడ్డుకోవడం, ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలను ఖచ్చితంగా అమలు చేయడం మరియు ప్రజారోగ్యాన్ని పరిరక్షించడమే లక్ష్యంగా ఈ చర్యలు చేపట్టారు.

ప్రజల నుండి వచ్చిన విశ్వసనీయమైన సమాచారం ఆధారంగా ఈ ప్రత్యేక తనిఖీలు చేపట్టినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ ఆపరేషన్‌లో భాగంగా సుగంధ ద్రవ్యాల సేకరణ, ప్రాసెసింగ్, హోల్‌సేల్, రిటైల్ విక్రయాలు జరుపుతూ ప్రజల ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తున్న 13 వ్యాపార సంస్థలు మరియు ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లలో అధికారులు సోదాలు నిర్వహించారు.

ఈ సోదాల్లో హానికరమైన రసాయనాలు, ప్రమాదకర పదార్థాలు కలిపిన సుమారు 25 టన్నుల వివిధ రకాల సుగంధ ద్రవ్యాలను సీజ్ చేశారు. దీనికి సంబంధించి మూడు పోలీసు స్టేషన్లలో మూడు క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేసి, బాధ్యులైన ముగ్గురు వ్యక్తులను అరెస్టు చేశారు.

మైలార్‌దేవ్‌పల్లి పి.ఎస్. పరిధిలో 2 కేసులు, బాలాపూర్ పి.ఎస్. పరిధిలో 1 కేసును అధికారులు నమోదు చేశారు. ఇందుకు సంబంధించి రాహుల్ భాటి (కాటేదాన్), విశాల్ పన్వార్ (బేగంబజార్) దులీచంద్ కచ్చవా (బేగంబజార్) అనే ముగ్గురు నిందితులను అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

ఈ తనిఖీల్లో ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ యాక్ట్, 2006 నిబంధనల ఉల్లంఘనలతో పాటు అనుచిత లేబులింగ్, మోసపూరిత ప్రాసెసింగ్ పద్ధతులు ఉపయోగించినట్లు అధికారులు గుర్తించారు. ఎక్కువ లాభాలు ఆర్జించడమే ధ్యేయంగా సుగంధ ద్రవ్యాలలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన, విషపూరితమైన పదార్థాలను కలుపుతున్నట్లు గుర్తించారు.

ఆహారంలో ఉపయోగించే బుష్ సింథటిక్ ఆరెంజ్ రెడ్, గ్రీన్ ఫుడ్ కలర్స్‌తో పాటు వస్త్రాలకు ఉపయోగించే రంగులను (Cloth dyes), పారిశ్రమలలో ఉపయోగించే శాశ్వత రంగులు (Industrial permanent colors), షైనింగ్ పౌడర్ (టా Normal talcum powder), మరియు రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్ వంటి విషపూరిత రసాయనాలను ఉపయోగిస్తున్నట్లు అధికారులు కనుగొన్నారు.

ఒక తయారీ కేంద్రంలో, నాసిరకం మరియు తిరస్కరించబడిన ఆవాల స్టాక్‌కు ఫ్యాబ్రిక్ డై, టా Local పౌడర్ మరియు నూనెను కలిపి ఉత్పత్తులకు కృత్రిమమైన మెరుపు, బరువు మరియు పరిమాణాన్ని పెంచుతున్నట్లు తేలింది. ఇతర యూనిట్లలో లవంగాలు, షాజీరా వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలకు ఆకర్షణీయమైన రంగు రావడం కోసం సింథటిక్ రంగులను పూస్తున్నట్లు, అలాగే షాజీరా, వాము (అజ్వైన్) మరియు ఇతర ముఖ్యమైన మసాలాలలో పారిశ్రామిక రంగులను కలుపుతున్నట్లు గుర్తించారు.

ఇందుకు సంబంధించి సుగంధ ద్రవ్యాలు (Spices) కల్తీ చేసిన సరుకు (Quantity Adulterated) ముడి సరుకు (Raw Material) వాము (Ajwain) 7,920 కిలోలు , జీలకర్ర (Jeera) 6,700 కిలోలు 100 కిలోలు, లవంగాలు (Lavanga) 550 కిలోలు, షాజీరా (Shajeera) 2,280 కిలోలు, 500 కిలోలు, సోంపు (Sanuf) 540 కిలోలు , ఆవాలు (Mustard) 4,960 కిలోలు, 65,000 కిలోలు, జీలకర్ర పొడి/డస్ట్ (Jeera Dust) 2,350 కిలోలు, మెంతులు (Fenugreek seeds)

13,460 కిలోలు, తెల్ల నువ్వులు (Sesame seeds) 10,000 కిలోలు, షైనింగ్ పౌడర్ (Shining Powder) -- 90 కిలోలు (సుమారు), రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్ (Rice bran oil) 12 లీటర్లు (సుమారు), సింథటిక్ & ఫ్యాబ్రిక్ డై (Synthetic & Fabric dye)1.5 కిలోలు, రోలింగ్ మెషిన్లు (Rolling Machines) 3 యంత్రాలు

మొత్తం మొత్తం నిల్వలు 25,300 కిలోలు 89,150 కిలోలు, 12 లీటర్ల నూనె స్వాధీనం చేసుకుని సీజ్ చేశారు. ఈ అక్రమాలు వెలుగులోకి వచ్చిన తర్వాత, H-FAST బృందం ఫుడ్ సేఫ్టీ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఆయా ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాల నుండి అనుమానాస్పద శాంపిళ్లను ల్యాబోరేటరీ పరీక్షల కోసం సేకరించింది.

నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన యజమానులపై ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల చట్టం, 2006 మరియు ఇతర చట్టపరమైన నిబంధనల ప్రకారం కఠినమైన చర్యలు తీసుకోనున్నట్లు తెలిపారు. కల్తీ నెట్‌వర్క్‌లను అంతం చేయడానికి, వినియోగదారులకు సురక్షితమైన ఆహార ఉత్పత్తులు మాత్రమే అందేలా చూసేందుకు ఇటువంటి ఉమ్మడి తనిఖీలు నిరంతరం కొనసాగుతాయని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.

ఆరోగ్య ప్రమాదాలు:

ఆహార పదార్థాలలో పారిశ్రామిక రంగులు, సింథటిక్ రంగులు మరియు టా ప్రశస్తమైన టాల్కమ్ పౌడర్ వంటి తినకూడని పదార్థాలను ఉపయోగించడం వల్ల తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతాయి

• కాలేయం మరియు మూత్రపిండాలు దెబ్బతినడం (Toxicity).

• క్యాన్సర్ కారక రసాయనాల వల్ల క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం పెరగడం.

• కడుపునొప్పి, అల్సర్లు వంటి జీర్ణకోశ వ్యాధులు.

• అలెర్జీలు మరియు చర్మ వ్యాధులు.

• నరాల వ్యవస్థ మరియు శరీర రోగనిరోధక శక్తిపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం.

ఇటువంటి కల్తీ వ్యాపారాలు వినియోగదారులను మోసం చేయడమే కాకుండా, పెద్ద ఎత్తున ప్రజారోగ్యాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తాయి. 140 రోజుల్లో 246 టన్నుల కల్తీ ఆహారాన్ని సీజ్ చేసిన 'H-FAST'

H-FAST బృందం, జిహెచ్ఎంసి ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులతో కలిసి నగరం నలుమూలలా విసృతంగా తనిఖీలు నిర్వహిస్తోంది. ఈ విభాగం ప్రారంభమైన 140 రోజుల్లోనే 659 దాడులు నిర్వహించి, 202 ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు (FIRs) నమోదు చేసింది. దాదాపు 246 టన్నుల కల్తీ ఆహారాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. అంతేకాకుండా, తదుపరి చర్యల కోసం 232 కేసులను జిహెచ్ఎంసి ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులకు అప్పగించగా, 46 పనీర్, 83 నెయ్యి విక్రయ కేంద్రాలలో తనిఖీలు చేపట్టింది. ప్రజల నుండి వచ్చిన అనేక ఫిర్యాదులను వెంటనే పరిష్కరించింది.

ఈ తనిఖీల్లో షాకింగ్ నిజాలు వెలుగుచూసాయి. అల్లం-వెల్లుల్లి పేస్ట్ తెల్లగా, చిక్కగా కనిపించడానికి పెయింట్లలో వాడే 'టైటానియం ఆక్సైడ్' మరియు ప్రమాదకరమైన 'ఎసిటిక్ యాసిడ్' ఉపయోగిస్తున్నట్లు కనుగొన్నారు.

32 కేంద్రాలలో పొట్టు తీయని, కుళ్ళిన అల్లం మరియు వెల్లుల్లితో ఈ పేస్ట్‌ను తయారు చేస్తున్నట్లు గుర్తించి దాడులు చేయగా, 27 టన్నులకు పైగా (27,024 కిలోలు) కల్తీ పేస్ట్ సీజ్ చేయబడింది. అలాగే 12 టన్నులకు పైగా కుళ్ళిన కోడి మరియు మేక మాంసంతో పాటు, హోటళ్లకు సరఫరా చేసేందుకు అపరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో నిల్వ ఉంచిన 60 టన్నుల కోడి వ్యర్థాలను అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ తయారీ కేంద్రాలలో ఈగలు, బొద్దింకల మధ్య, మురుగు దొడ్ల పక్కనే ఆహారాన్ని తయారు చేస్తున్న తీవ్రమైన అపరిశుభ్ర పరిస్థితులు వెలుగుచూసాయి.

అలాగే, రసాయనాలతో పండ్లను కృత్రిమంగా మగ్గబెడుతున్న 16 కేంద్రాలపై దాడులు చేసి 25.8 టన్నుల పండ్లు, 9.2 టన్నుల కల్తీ ఊరగాయలు, 3.8 టన్నుల కల్తీ టీ పొడిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

బొట్టు పాలు కూడా లేకుండా యూరియా, డిటర్జెంట్లు, పామ్ ఆయిల్ మరియు ప్రమాదకర రసాయనాలతో తయారు చేస్తున్న సింథటిక్ పనీర్ వ్యవహారాన్ని బృందం గుట్టురట్టు చేసి, 1.5 టన్నుల సింథటిక్ పనీర్, 2.5 టన్నుల కల్తీ పెరుగూ, 3.2 టన్నుల క్రీమ్, నెయ్యి మరియు నూనెలను స్వాధీనం చేసుకుంది. ప్రమాణాలకు విరుద్ధంగా ఉన్న 23.7 టన్నుల నిల్వలు గల RO వాటర్ ప్లాంట్లతో పాటు ఐస్ క్రీములు, సమోసాలు, బిస్కెట్లు తయారు చేసే యూనిట్లపై కూడా చర్యలు తీసుకున్నారు.

ప్రజలకు హెచ్చరిక (PUBLIC ADVISORY): ఆహార కల్తీపై జరుగుతున్న పోరాటంలో ప్రజల భాగస్వామ్యం అత్యంత కీలకమని, ప్రజారోగ్యాన్ని పరిరక్షించడానికి పౌరులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని హైదరాబాద్ సిటీ పోలీస్ మరియు H-FAST కోరుతున్నాయి.

• సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు ఆహార ఉత్పత్తులను కేవలం గుర్తింపు పొందిన, లైసెన్స్ ఉన్న విక్రేతల నుండి మాత్రమే కొనుగోలు చేయాలి.

• ప్యాకేజింగ్, లేబులింగ్ మరియు సరైన FSSAI లైసెన్స్ వివరాలను ఖచ్చితంగా సరిచూసుకోవాలి.

• అత్యంత ఆకర్షణీయమైన, ప్రకాశవంతమైన రంగుల్లో ఉండే మసాలాలను కొనకూడదు; అవి రసాయన కల్తీకి సంకేతం కావచ్చు.

• రోడ్డు పక్కన లభించే బ్రాండ్ లేని ఆహార పదార్థాలు లేదా లూజ్ మసాలాలను తక్కువ ధరకు వస్తున్నాయని కొనవద్దు.

• ప్రాథమిక నాణ్యతా ప్రమాణాలు లేని బయటి ఆహారానికి దూరంగా ఉండాలని మరియు సాధ్యమైనంత వరకు బయటి ఆహార వినియోగాన్ని తగ్గించుకోవాలని సూచించడమైనది.

మీ పరిసర ప్రాంతాలలో కల్తీ ఆహారం తయారు చేస్తున్నా లేదా అపరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో ఆహారాన్ని వండుతున్నా, వెంటనే అధికారులకు సమాచారం అందించవలసిందిగా కోరడమైనది. ఫిర్యాదులు లేదా సమాచారాన్ని ఆపద సమయాల నెంబర్ 'డయల్ 100' ద్వారా గానీ, లేదా H-FAST హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 8712661212 (కాల్ లేదా వాట్సాప్) ద్వారా గానీ అందించవచ్చు. సమాచారం అందించిన వారి వివరాలు పూర్తి రహస్యంగా ఉంచబడతాయి.

ఆహార కల్తీకి పాల్పడే వారిపై కఠిన చర్యలు నిరంతరం కొనసాగుతాయి. సురక్షితమైన, ఆరోగ్యకరమైన హైదరాబాద్ నిర్మాణంలో పౌరులందరూ అధికారులతో భాగస్వాములు కావాలని పిలుపునివ్వడమైనది.

ఈ ప్రత్యేక తనిఖీ డ్రైవ్‌ను టాస్క్ ఫోర్స్ డిసిపి శ్రీ గైక్వాడ్ వైభవ్ రఘునాథ్ నాయకత్వంలో ఇన్‌స్పెక్టర్లు రంజిత్, అంజయ్య, సబ్‌ ఇన్‌స్పెక్టర్లు శంకర్, కృష్ణ, అఖిల్ మరియు సిబ్బందితో కూడిన H-FAST బృందం నిర్వహించింది.