Somnath Temple :సోమనాథ్ ఆలయంలో తొలిసారిగా కుంభాభిషేకం..ఈ ఆచారం ఏంటసలు?

Somnath Temple:గుజరాత్‌లోని సోమనాథ్ ఆలయంలో మరోసారి చరిత్ర సృష్టించారు. శివుని 12 జ్యోతిర్లింగాలలో మొదటిదిగా పరిగణించే ఈ పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రంలో సోమవారం (మే 11) కుంభాభిషేకం జరిగింది. చరిత్రలో మొదటిసారిగా, 11 పుణ్యక్షేత్రాల నుండి తెచ్చిన నీటితో సోమనాథ్ ఆలయం పైభాగంలో కుంభాభిషేకం నిర్వహించారు. ప్రధాని మోదీ కూడా ఇందులో పాల్గొన్నారు. కుంభాభిషేకం, దాని ప్రాముఖ్యత అది ఎలా నిర్వహిస్తారో తెలుసుకోండి.

కుంభాభిషేకం అంటే ఏమిటి?

కుంభాభిషేకం = 'కుంభ' (కలశం) + 'అభిషేకం' (స్నానం): ఆలయ గోపురం నుండి తీసిన పవిత్ర జలంతో ఆలయ శిఖరాన్ని అభిషేకించడం, దీనికి 'ఆలయాన్ని పునరుజ్జీవింపజేయడం' అనే అర్థం కూడా ఉంది. ప్రత్యేక వైదిక క్రతువుల అనంతరం, ఆలయ గోపురం, విగ్రహాలపై పవిత్ర జలాన్ని పోసినప్పుడు, దానిని కుంభాభిషేకం అంటారు.

కుంభాభిషేకం ఎందుకు చేస్తారు?

ఇది ఒక సాధారణ పూజ కాదు, అనేక రోజుల పాటు కొనసాగే ఒక వైదిక కర్మకాండ. ఇందులో, యజ్ఞాలు, హవనాలు, రుద్ర పారాయణాలు, మంత్ర పఠనం, అగ్ని ఆచారాల ద్వారా నీటికి ఆధ్యాత్మిక శక్తిని ప్రసాదిస్తారు. తరువాత, అదే నీటిని ఆలయ శిఖరానికి , దేవతా విగ్రహాలకు అభిషేకం చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. సనాతన విశ్వాసాల ప్రకారం, ఇది ఆలయం సానుకూల శక్తిని అనేక రెట్లు పెంచుతుంది. ప్రతికూల శక్తుల ప్రభావాన్ని తటస్థీకరిస్తుంది. ఆగమ గ్రంథాల ప్రకారం, చాలా ఆలయాలు ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి కుంభాభిషేకాన్ని నిర్వహిస్తాయి.

కుంభాభిషేకం ఎలా నిర్వహిస్తారు?

ఈ సందర్భంగా 51 మంది వైదిక బ్రాహ్మణులు అతి రుద్ర మంత్రాన్ని పఠిస్తారు, మహా రుద్ర యజ్ఞంలో సుమారు 1.25 లక్షల నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు.

కుంభాభిషేకం కోసం, ఆలయ ప్రాంగణంలో మొదట ఒక ప్రత్యేక యజ్ఞ వేదికను నిర్మిస్తారు, అక్కడ పూర్తి వైదిక కర్మకాండను నిర్వహిస్తారు. ఈ ప్రదేశాన్ని ధార్మిక శక్తికి కేంద్రంగా భావిస్తారు.

వేద పఠనం చేసే బ్రాహ్మణులు అనేక రోజుల పాటు రుద్ర పాఠం, హవనం, అగ్ని వంటి క్రతువులు చేస్తూ, వేద మంత్రాలను జపిస్తూ, తద్వారా వాతావరణాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా శుద్ధి చేస్తారు.

గంగా నది, వివిధ పుణ్యక్షేత్రాలు మరియు పవిత్ర నదుల నుండి సేకరించిన నీటితో వందలాది కలశాలను నింపుతారు. ఈ కలశాలను ప్రత్యేక మంత్రాలతో ప్రతిష్ఠిస్తారు.

వైదిక కర్మకాండల ద్వారా, కలశాలలోని నీటికి ఆధ్యాత్మిక శక్తి నింపబడుతుంది. దీనిని దైవిక శక్తికి వాహకంగా భావిస్తారు.

దేవాలయంలో ప్రతిష్ఠించిన దేవతా విగ్రహాలకు మరియు గర్భగుడికి ప్రత్యేక పూజలు, శుద్ధి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు, తద్వారా శుభశక్తి ప్రసరిస్తుంది.

కొత్త విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, వాటిని "ప్రాణ ప్రతిష్ఠ"తో అభిషేకిస్తారు. సనాతన సంప్రదాయంలో, విగ్రహంలో దైవిక శక్తిని నెలకొల్పే ప్రక్రియగా దీనిని పరిగణిస్తారు.

విగ్రహ తయారీలో చివరి, అత్యంత ముఖ్యమైన దశ 'నేత్ర ఉన్మిలానం', దీనిలో దేవతా విగ్రహం కళ్ళు పూర్తిగా రూపుదిద్దుకుంటాయి. ఈ క్షణంలోనే విగ్రహంలో చైతన్యం మేల్కొంటుందని నమ్ముతారు.

చివరగా, పవిత్ర జలాన్ని ఆలయ శిఖరం, కలశం, విగ్రహాలపై పోస్తారు. ఈ ప్రక్రియను "కుంభాభిషేకం" అంటారు.

ఆచారాలు పూర్తయిన తర్వాత, భక్తుల కోసం ఆలయ ద్వారాలు తెరుస్తారు. భక్తులు నూతనంగా శక్తివంతం చేసిన విగ్రహాలను మొదటిసారిగా దర్శించుకుంటారు.

కుంభాభిషేక్ చరిత్ర

దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రాచీన దేవాలయాలలో కుంభాభిషేకం సంప్రదాయం విశేషంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. తమిళనాడు, కర్ణాటక , ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనేక ప్రధాన దేవాలయాలలో ఈ వేడుకను క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ, సోమనాథ ఆలయ శిఖరంపై జరిగే మొట్టమొదటి కుంభాభిషేకం ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం కానుంది.

మత నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, దేవాలయాలు కేవలం రాతి కట్టడాలు మాత్రమే కాదు, వాటిలో ప్రతిష్ఠించిన దేవతల ద్వారా, వేద మంత్రాల ద్వారా ప్రసరించే దైవిక శక్తి కూడా వాటిలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. కుంభాభిషేకం అనేది ఈ శక్తిని పునరుత్తేజపరిచే ప్రక్రియగా పండితులు చెబుతున్నారు.

సోమనాథ ఆలయంలో కుంభాభిషేకం ఎందుకు జరుగుతోంది?

ఆలయ ప్రతిష్ఠ, పునర్నిర్మాణం జరిగి 75 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా సోమనాథ్ అమృత పర్వం నిర్వహిస్తున్నారు. దీని ఫలితంగా, భారతదేశ ప్రజలందరి సమక్షంలో ఆలయానికి చెందిన 90 మీటర్ల ఎత్తైన శిఖరంపై కుంభాభిషేకం జరిగింది. ఈ చారిత్రాత్మక ఘట్టాన్ని వీక్షించేందుకు దేశం నలుమూలల నుండి భక్తులు సోమనాథ్‌కు తరలివచ్చారు.