ఆకాశం నుంచి పాతాలంలోకి.. భారీగా కుప్ప‌కూలుతోన్న మ‌స్క్‌ స్పేస్ఎక్స్ షేర్లు, ఎందుకిలా.?

SpaceX: ప్రపంచంలోనే అత్యంత విలువైన IPOగా చరిత్ర సృష్టించిన కొద్ది రోజులకే ఎలాన్ మస్క్ కంపెనీ స్పేస్ఎక్స్‌ భారీ ప‌తనాన్ని చూస్తోంది. కేవలం మూడు ట్రేడింగ్ సెషన్లలోనే కంపెనీ మార్కెట్ విలువ దాదాపు 600 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గిపోయింది. IPO తర్వాత వచ్చిన భారీ ఉత్సాహం తగ్గడంతో పెట్టుబడిదారులు కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రశ్నలు వేయడం ప్రారంభించారు.

IPOతో భారీ అంచనాలు.. పెట్టుబడిదారుల ఉత్సాహం

ఈ నెల ప్రారంభంలో నాస్‌డాక్‌లో లిస్ట్ అయిన SpaceX షేర్లకు పెట్టుబడిదారుల నుంచి అపూర్వ స్పందన వచ్చింది. IPO తర్వాత కంపెనీ విలువ దాదాపు 3 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరువైంది. కేవలం రాకెట్లు లేదా ఉపగ్రహాల వ్యాపారంపై పెట్టుబడిగా కాకుండా.. ఎలాన్ మస్క్ భవిష్యత్ ఆలోచనలపై, ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), స్పేస్ టెక్నాలజీ, భవిష్యత్ కంప్యూటింగ్ రంగాలపై పెట్టుబడిదారులు నమ్మకం ఉంచారు.

SpaceX కూడా తనను కేవలం స్పేస్ కంపెనీగా కాకుండా AI ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రంగంలో కీలక సంస్థగా ప్రొజెక్ట్ చేసింది. డేటా సెంటర్లు, కంప్యూటింగ్ శక్తి, AI రంగంలో పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తిని మరింత పెంచింది.

బాండ్ ఆఫర్ ప్రకటించడంతో మొదలైన అనుమానాలు

షేర్ ధర పతనానికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి SpaceX కొత్తగా బాండ్‌ల ద్వారా నిధులు సమీకరించనున్నట్లు ప్రకటించడం. సాధారణంగా పెద్ద కంపెనీలు అప్పులు తీసుకోవడం కొత్త విషయం కాదు. కానీ SpaceX తన వద్ద ఇప్పటికే 100 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా నగదు నిల్వలు ఉన్నాయని వెల్లడించింది. దీంతో పెట్టుబడిదారులలో కొన్ని ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. అంత డబ్బు చేతిలో ఉంటే కొత్త అప్పులు ఎందుకు? కంపెనీకి మరింత నిధులు అవసరమయ్యేంత పెద్ద ఖర్చులు ఏమిటి? భవిష్యత్ ప్రాజెక్టులు ఎంత భారీగా ఉండబోతున్నాయి? కంపెనీ ఈ నిధులను సాధారణ వ్యాపార అవసరాలు, పాత రుణాల చెల్లింపుల కోసం ఉపయోగిస్తామని తెలిపినా మార్కెట్ మాత్రం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

ఆదాయం పెరిగినా నష్టాలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి

SpaceX ఆదాయం 30 శాతానికి పైగా పెరిగినప్పటికీ కంపెనీ ఇంకా భారీ నష్టాల్లోనే కొనసాగుతోంది. AI ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌పై భారీ ఖర్చులు, కొత్త డేటా సెంటర్ల నిర్మాణం, Starship ప్రాజెక్ట్ అభివృద్ధి, విస్తరణ కార్యక్రమాలపై భారీ పెట్టుబడులు వంటివి వీటికి కార‌ణాలుగా చెబుతున్నారు. పెట్టుబడిదారులు సాధారణంగా నష్టాలను సహిస్తారు. కానీ దానికి బదులుగా అసాధారణ వృద్ధి కనిపించాలి. IPO తర్వాత కంపెనీ విలువ అమితంగా పెరగడంతో, ప్రస్తుతం ఉన్న ఆదాయంతో పోలిస్తే ఆ విలువ చాలా ఎక్కువగా ఉందా అనే చర్చ మొదలైంది.

ఒక దశలో SpaceX మార్కెట్ విలువ అమెజాన్‌ను కూడా అధిగమించే స్థాయికి చేరింది. కానీ ఆదాయ పరంగా చూస్తే అది ఇంకా పెద్ద టెక్ దిగ్గజాల కంటే చాలా వెనుకబడి ఉంది.

AI కంపెనీల విషయంలో పెట్టుబడిదారుల దృక్పథం మారుతోంది

గత ఏడాది కాలంగా AI అనే పేరు ఉన్న దాదాపు ప్రతి కంపెనీలో పెట్టుబడులు వెల్లువెత్తాయి. దీంతో టెక్నాలజీ కంపెనీల విలువలు భారీగా పెరిగాయి. అయితే ఇప్పుడు పెట్టుబడిదారులు రెండు రకాల కంపెనీలను వేరు చేసి చూస్తున్నారు. ప్రస్తుతం AI ద్వారా లాభాలు ఆర్జిస్తున్న సంస్థలు, భవిష్యత్‌లో లాభాలు వస్తాయని చెబుతున్న సంస్థలు. SpaceX రెండో వర్గానికి చెందుతుంది. కంపెనీ చేపడుతున్న అనేక ప్రాజెక్టులు పూర్తి ఫలితాలు ఇవ్వడానికి ఇంకా సంవత్సరాలు, కొన్ని సందర్భాల్లో దశాబ్దాలు పట్టే అవకాశం ఉంది. దీంతో మార్కెట్ ఇప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోంది.

SpaceX భవిష్యత్ ఎలా ఉండబోతోంది?

భారీ పతనం వచ్చినప్పటికీ SpaceX పరిస్థితి ప్రమాదకర స్థాయిలో లేదు. ప్రస్తుతం కూడా కంపెనీ మార్కెట్ విలువ 2 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పైగానే ఉంది. IPO ధర కంటే షేర్లు ఇంకా ఎక్కువ స్థాయిలోనే ట్రేడవుతున్నాయి. అంటే పెట్టుబడిదారులు ఎలాన్ మస్క్‌పై నమ్మకం కోల్పోలేదు. కానీ ఆయన కలల కోసం ఎంతైనా ధర చెల్లించే పరిస్థితి ఇప్పుడు లేదు.