నక్షత్రాల పుట్టుక వెనుక వీడిన చిక్కుముడి.. తాజా ప్రయోగంతో బయటపడ్డ విశ్వ రహస్యం?

Missing Sulfur Mystery: విశ్వాంతరాళంలో నక్షత్రాలు ఎలా పుడతాయనేది ఎప్పుడూ ఒక అద్భుతమే. అయితే, దశాబ్దాలుగా ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలను వేధిస్తున్న ఒక పెద్ద రహస్యానికి ఇప్పుడు సమాధానం దొరికినట్లు తెలుస్తోంది. నక్షత్రాలు రూపాంతరం చెందే దట్టమైన అంతరిక్ష మేఘాలలో ఉండాల్సిన ‘సల్ఫర్’ (గంధకం) పరిమాణం ఊహించిన దానికంటే చాలా తక్కువగా ఉండటం శాస్త్రవేత్తలను ముప్పై ఏళ్లుగా అయోమయంలో నెట్టేసింది. తాజాగా శాస్త్రవేత్తలు చేసిన సరికొత్త ప్రయోగం ఈ విశ్వ రహస్యం వెనుక ఉన్న అసలు నిజాన్ని బయటపెట్టేలా కనిపిస్తోంది.

దశాబ్దాల నాటి సల్ఫర్ మిస్టరీ..

విశ్వంలో అత్యధికంగా లభించే మూలకాలలో సల్ఫర్ పదో స్థానంలో ఉంది. జీవన వికాసానికి, అమినో ఆమ్లాలు, ప్రోటీన్ల నిర్మాణానికి ఇది ఎంతో కీలకం. కానీ, నక్షత్రాలు జన్మించే దట్టమైన మాలిక్యులర్ మేఘాలలో (Molecular Clouds) మాత్రం ఉండాల్సిన సల్ఫర్‌లో కేవలం ఒక శాతం మాత్రమే టెలిస్కోపులకు చిక్కుతోంది. మిగిలిన 99 శాతం సల్ఫర్ ఎటు పోయింది? దీనినే సైన్స్ ప్రపంచంలో 'మిస్సింగ్ సల్ఫర్ ప్రాబ్లమ్' అని పిలుస్తారు. అంతరిక్షంలో ఉండే చిన్న చిన్న దుమ్ము కణాలపై పేరుకుపోయే మంచు పొరల్లో ఈ సల్ఫర్ గడ్డకట్టుకుపోయి ఉంటుందని, అందుకే అది మన కంటికి లేదా టెలిస్కోపులకు కనిపించడం లేదని ఒక బలమైన సిద్ధాంతం ఉండేది. అయితే దీనిని నిరూపించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు.

ల్యాబ్‌లో సృష్టించిన అంతరిక్ష వాతావరణం..

ఈ చిక్కుముడిని విప్పడానికి మ్యాక్స్ ప్లాంక్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎక్స్‌ట్రాటెరెస్ట్రియల్ ఫిజిక్స్, స్పెయిన్‌కు చెందిన సెంట్రో డి ఆస్ట్రోబయాలజీ శాస్త్రవేత్తల బృందం సంయుక్తంగా ఒక అద్భుతమైన ప్రయోగాన్ని చేపట్టింది. ఒల్లి సిపిలా నాయకత్వంలోని ఈ బృందం, అంతరిక్షంలోని శీతల వాతావరణాన్ని ప్రయోగశాలలో పునఃసృష్టించింది. అందుకోసం కార్బన్ డయాక్సైడ్, కార్బన్ డైసల్ఫైడ్ మంచును మైనస్ 263 డిగ్రీల సెల్సియస్ (10 కెల్విన్) అత్యంత శీతల ఉష్ణోగ్రతకు చల్లబరిచారు. ఆ తర్వాత దానిపై శక్తివంతమైన అతినీలలోహిత (UV) కిరణాలను ప్రసరింపజేశారు.

కంప్యూటర్ సిమ్యులేషన్ ఇచ్చిన స్పష్టత..

ఈ ప్రయోగంలో జరిగిన రసాయన మార్పులను విశ్లేషించడానికి శాస్త్రవేత్తలు 'పైరేట్' (pyRate) అనే అత్యాధునిక కంప్యూటర్ సిమ్యులేషన్ కోడ్‌ను ఉపయోగించారు. సాధారణంగా రసాయన శాస్త్రంలో అణువులు ఒకదానితో ఒకటి నెమ్మదిగా ఢీకొన్నప్పుడు మాత్రమే చర్యలు జరుగుతాయి. కానీ అంతరిక్ష మంచు పొరల్లో అంతకంటే భిన్నంగా, అతినీలలోహిత కిరణాల ప్రభావం వల్ల అణువుల నుంచి విడిపోయిన పరమాణువులు క్షణాల్లో పక్కనే ఉన్న ఇతర మూలకాలతో వేగంగా చర్య జరిపినట్లు ఈ సిమ్యులేషన్ ద్వారా గుర్తించారు. ఈ ప్రక్రియ వల్ల సల్ఫర్ అణువులు పొడవైన గొలుసుకట్టు రూపాలుగా (Allotropes) మారిపోయి మంచు పొరల లోపల 100 అడుగుల లోతున దాక్కుంటున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. అందుకే ఇవి టెలిస్కోపుల పరిశీలనలో బయటపడటం లేదని స్పష్టమైంది.

అంతరిక్ష జీవ పరిశోధనల్లో కీలక మలుపు..

అంతరిక్షంలో జీవం ఎలా సాధ్యమనే కోణంలో చూస్తే సల్ఫర్ ఉనికి అత్యంత ప్రాధాన్యమైనది. ఇప్పటివరకు అంతరిక్ష మంచులో కార్బోనైల్ సల్ఫైడ్, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ వంటి కొన్ని సల్ఫర్ సమ్మేళనాలను మాత్రమే శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. ఇవి ఉండాల్సిన దానికంటే 5 శాతం కంటే తక్కువ. తాజా పరిశోధనతో మిగిలిన సల్ఫర్ అంతా ఏ రూపంలో ఎక్కడ దాగి ఉందో ఒక స్పష్టమైన మార్గం దొరికింది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతికతలోని లోపాలను అధిగమిస్తూ, విశ్వ రహస్యాలను ఛేదించడానికి ఈ పరిశోధన ఒక కొత్త రహదారిని చూపించింది.

సల్ఫర్ మాయంపై అంతరిక్ష రహస్యంపై ఈ ప్రయోగం సరికొత్త వెలుగులు ప్రసరించింది. విశ్వంలో జీవ సృష్టికి కారణమయ్యే రసాయన ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఎంతో దోహదపడుతుంది. రాబోయే రోజుల్లో అత్యంత శక్తివంతమైన జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ (James Webb Space Telescope) సాయంతో అంతరిక్షంలోని మంచు పొరల్లో దాగున్న ఈ సల్ఫర్ గొలుసుకట్టు రూపాలను ప్రత్యక్షంగా వీక్షించి, ఈ దశాబ్దాల నాటి మిస్టరీకి శాశ్వతంగా ముగింపు పలకవచ్చని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నారు.