The Science of Tears? కేవలం నీరు మాత్రమేనా.. కన్నీటిలో ఇంకేం దాగుంటాయి?
మనుషులు మాత్రమే ఎందుకు ఏడుస్తారు? కన్నీటిలో ఉండే రసాయనాలు ఏంటి? ఏడవడం వల్ల మనసు నిజంగానే తేలికపడుతుందా? కన్నీళ్ల వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన సైన్స్ ఇక్కడ తెలుసుకోండి.
కోపం వచ్చినా, విచారం కలిగినా, చివరికి పట్టలేనంత ఆనందం వేసినా.. మనకు తెలియకుండానే కళ్లలో కన్నీళ్లు సుడులు తిరుగుతాయి. అయితే, భావోద్వేగాలకు లోనైనప్పుడు కన్నీరు కార్చే ఏకైక జీవి 'మనిషి' మాత్రమేనని మీకు తెలుసా? జంతువులు నొప్పి కలిగితే అరుస్తాయి తప్ప, బాధతో కన్నీళ్లు పెట్టుకోవు. అసలు ఈ కన్నీళ్ల వెనుక ఉన్న సైన్స్ ఏంటి? కన్నీటిలో ఏముంటుంది?
కన్నీరు అంటే కేవలం నీరు కాదు!
కన్నీళ్లు కేవలం ఉప్పు నీరు అని మనం అనుకుంటాం. కానీ, స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన డాక్టర్ మేరీ బానియర్ హెలావెట్ ప్రకారం, కన్నీళ్లలో ఐదు ముఖ్యమైన పదార్థాలు ఉంటాయి:
- నీరు (Water)
- మ్యూకస్ (Mucus): కంటి ఉపరితలానికి కన్నీరు అంటుకుని ఉండేలా చేస్తుంది.
- లిపిడ్లు (Lipids): కన్నీరు త్వరగా ఆవిరి కాకుండా అడ్డుకునే నూనె లాంటి పొర.
- ప్రోటీన్లు (Proteins): ఇవి వైరస్లు, బ్యాక్టీరియాలను ఎదుర్కొనే యాంటీ-బయోటిక్స్లా పనిచేస్తాయి.
- ఎలక్ట్రోలైట్లు (Electrolytes): శరీరానికి అవసరమైన ముఖ్యమైన ఖనిజాలు.
మూడు రకాల కన్నీళ్లు.. మీకు తెలుసా?
మన కళ్ల నుంచి వచ్చే కన్నీళ్లు అన్నీ ఒకే రకమైనవి కావు. శాస్త్రవేత్తలు వీటిని మూడు రకాలుగా విభజించారు:
బేసల్ కన్నీళ్లు (Basal Tears): ఇవి మన కళ్లలో ఎప్పుడూ ఉంటాయి. కంటిని తేమగా ఉంచి, దుమ్ము పడకుండా రక్షిస్తాయి.
రిఫ్లెక్స్ కన్నీళ్లు (Reflex Tears): ఉల్లిపాయలు కోసినప్పుడు లేదా కంట్లో నలుసు పడినప్పుడు వచ్చే కన్నీళ్లు ఇవి. కంటికి చికాకు కలిగించే పదార్థాలను బయటకు పంపడానికి ఇవి ఉత్పత్తి అవుతాయి.
భావోద్వేగ కన్నీళ్లు (Emotional Tears): ఇవి అత్యంత క్లిష్టమైనవి. మన మెదడులోని 'లాక్రిమల్ న్యూక్లియస్' భావోద్వేగాలకు స్పందించి కన్నీటి గ్రంథులను ప్రేరేపించడం వల్ల ఇవి వస్తాయి.
ఏడవడం వల్ల మేలు జరుగుతుందా?
ఏడిచిన తర్వాత మనసు తేలిక పడుతుందని చాలామంది చెబుతుంటారు. దీని వెనుక శాస్త్రీయ కారణం ఉంది:
- శాంతపరిచే వ్యవస్థ: ఏడవడానికి ముందు మన శరీరంలో ఒత్తిడిని పెంచే 'సింపథటిక్ నర్వస్ సిస్టమ్' పనిచేస్తుంది. కానీ కన్నీళ్లు రాగానే, శరీరాన్ని శాంతపరిచే 'పారాసింపథటిక్ నర్వస్ సిస్టమ్' క్రియాశీలమవుతుంది. ఇది మనకు ఊరటనిస్తుంది.
- సామాజిక సంకేతం: మనం ఏడుస్తున్నామంటే మనకు సహాయం లేదా ఓదార్పు కావాలని ఇతరులకు పంపే నిశ్శబ్ద సంకేతం. ఇది మనుషుల మధ్య నమ్మకాన్ని, సహకారాన్ని పెంచుతుంది.
పురుషుల కంటే మహిళలే ఎక్కువగా ఎందుకు ఏడుస్తారు?
పరిశోధనల ప్రకారం, పురుషులు నెలకు సగటున ఒకసారి కంటే తక్కువగా ఏడిస్తే, మహిళలు 4 నుంచి 5 సార్లు ఏడుస్తారు. దీనికి నాడీ వ్యవస్థలో తేడాలు, హార్మోన్ల పాత్ర మరియు సామాజిక పరిస్థితులు కారణమని క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ లారెన్ బైల్స్మా వివరిస్తున్నారు. సహానుభూతి (Empathy) ఎక్కువగా ఉన్నవారు ఇతరుల బాధను చూసి త్వరగా కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటారు.