WhatsApp: స్క్రీన్‌షాట్ కోర్టులో సాక్ష్యంగా చెల్లుతుందా? చట్టం ఏం చెబుతోంది? '65B సర్టిఫికేట్' అంటే ఏమిటి?

నేటి డిజిటల్ కాలంలో వాట్సాప్ మన జీవితంలో విడదీయలేని భాగమైంది. గృహ హింస, బ్లాక్‌మెయిల్, కార్యాలయ వివాదాలు లేదా ఆర్థిక మోసాలు జరిగినప్పుడు చాలామంది వాట్సాప్ చాట్‌లను లేదా స్క్రీన్‌షాట్‌లను ఆధారంగా చూపిస్తుంటారు. అయితే, ఈ వాట్సాప్ స్క్రీన్‌షాట్‌లు కోర్టులో చట్టపరమైన సాక్ష్యంగా చెల్లుతాయా? దీనిపై భారతీయ చట్టం ఏం చెబుతోంది? పూర్తి వివరాలు మీకోసం..

నేరుగా చెల్లదు.. కానీ కొన్ని షరతులతో!

భారతీయ చట్టం ప్రకారం, కేవలం ఒక వాట్సాప్ స్క్రీన్‌షాట్‌ను నేరుగా కోర్టులో సాక్ష్యంగా అంగీకరించరు. డిజిటల్ ఆధారాలను కోర్టు ఆమోదించాలంటే కొన్ని చట్టపరమైన నిబంధనలను పాటించాల్సి ఉంటుంది.

సెక్షన్ 65B సర్టిఫికేట్ తప్పనిసరి!

డిజిటల్ సాక్ష్యాల విషయంలో ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్‌లోని సెక్షన్ 65B అత్యంత కీలకమైనది. వాట్సాప్ చాట్‌లు, ఈమెయిల్స్, వీడియోలు లేదా ఆడియో రికార్డింగ్‌లను ఎలక్ట్రానిక్ సాక్ష్యాలుగా పరిగణిస్తారు. వీటిని కోర్టులో సమర్పించేటప్పుడు 65B సర్టిఫికేట్ జత చేయడం తప్పనిసరి అని సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే స్పష్టం చేసింది.

65B సర్టిఫికేట్ దేనిని ధృవీకరిస్తుంది?

• స్క్రీన్‌షాట్ తీసిన మొబైల్ సక్రమంగా పనిచేస్తోందని.
• అందులోని సందేశాలు అసలైనవేనని, వాటిని మార్చలేదని (No Tampering).
• స్క్రీన్‌షాట్ సమర్పించే వ్యక్తి ఆ ఫోన్ యజమాని అని.
• ఈ సర్టిఫికేట్‌ను సాధారణంగా నోటరీ, సాంకేతిక నిపుణుడు లేదా ఫోన్ యజమాని ధృవీకరించాలి.

ఒట్టి ప్రింట్‌అవుట్ సరిపోదు!

చాలామంది వాట్సాప్ చాట్‌ను ప్రింట్ తీసి కోర్టుకు ఇస్తుంటారు. కానీ 65B సర్టిఫికేట్ లేకపోతే కోర్టు దానిని సాక్ష్యంగా తీసుకోదు. ఒకవేళ అవతలి వ్యక్తి ఆ స్క్రీన్‌షాట్ తప్పు అని వాదిస్తే, కోర్టు సదరు మొబైల్‌ను ఫోరెన్సిక్ పరీక్ష (CFSL) కోసం పంపమని ఆదేశించే అధికారం కలిగి ఉంటుంది.

కోర్టులో స్క్రీన్‌షాట్ చెల్లాలంటే ఈ జాగ్రత్తలు తప్పవు:

1. పూర్తి సంభాషణ (Context): కేవలం ఒకే ఒక్క మెసేజ్ స్క్రీన్‌షాట్ తీస్తే సరిపోదు. ఆ సంభాషణకు ముందు వెనుక ఏముందో అర్థమయ్యేలా పూర్తి చాట్ ఉండాలి.
2. నెంబర్ స్పష్టత: స్క్రీన్‌పై కేవలం పేరు కాకుండా, అవతలి వ్యక్తి ఫోన్ నెంబర్ స్పష్టంగా కనిపించాలి.
3. ఎడిటింగ్ చేయకూడదు: స్క్రీన్‌షాట్‌ను క్రాప్ చేయడం లేదా ఎడిట్ చేయడం చేస్తే అది చెల్లదు.
4. మెటాడేటా: అవసరమైతే ఆ మెసేజ్ ఎప్పుడు వచ్చింది, ఏ ఐపీ అడ్రస్ ద్వారా వచ్చింది అనే వివరాలు కూడా కోర్టు అడగవచ్చు.

ముగింపు: వాట్సాప్ స్క్రీన్‌షాట్ అనేది బలమైన సాక్ష్యమే అయినప్పటికీ, దానిని చట్టం నిర్దేశించిన పద్ధతిలో సమర్పించినప్పుడే దానికి విలువ ఉంటుంది.