Madras High Court: క్రిప్టో కరెన్సీ కూడా ఆస్తే..! మదుపర్లకే యాజమాన్యం, ఎక్స్ఛేంజీలు కేవలం కస్టోడియన్లే!

క్రిప్టో కరెన్సీ అంటే ఏమిటి?

ఇంటర్నెట్‌లో మాత్రమే ఉండే క్రిప్టో కరెన్సీలు (Cryptocurrencies), ఇప్పటివరకు భారతదేశంలో చట్టబద్ధ నియంత్రణలో లేవు. అయితే వాటిపై నిషేధం కూడా లేదు. అందువల్ల ఈ డిజిటల్ కరెన్సీలలో పెట్టుబడి పెట్టే మదుపర్లు (Investors), తమ ఆస్తుల భద్రతపై ఎప్పుడూ సందేహాలతో ఉన్నారు. సైబర్ దాడులు, ఎక్స్ఛేంజీల మూతపడటం, లేదా మోసాల వంటి సందర్భాల్లో వారికి రక్షణ ఉంటుందా? అనే ప్రశ్నలకు మద్రాస్ హైకోర్టు (Madras High Court) తాజా తీర్పు సమాధానం ఇచ్చింది.

హైకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పు

వజీర్‌ఎక్స్‌ (WazirX) ఎక్స్ఛేంజీలో XRP Tokens ఉన్న ఒక మదుపరికి సంబంధించిన కేసులో, మద్రాస్ హైకోర్టు క్రిప్టో కరెన్సీలను భారత చట్టాల కింద చర ఆస్తిగా (Movable Property) గుర్తించింది.

ఇకపై, క్రిప్టో కరెన్సీలకు కూడా సివిల్ ప్రొటెక్షన్ (Civil Protection) వర్తిస్తుంది. అంటే, క్రిప్టో ఇన్వెస్టర్లకు చట్టబద్ధ హక్కులు లభిస్తాయి.

తీర్పుతో మదుపర్లకు ప్రయోజనాలేంటి?

ఈ నిర్ణయం వల్ల, సైబర్ హ్యాకింగ్‌లు, ఎక్స్ఛేంజీలు మూతపడటం, మోసాలు జరగడం వంటి పరిస్థితుల్లో, ఇన్వెస్టర్లకు న్యాయ పరిరక్షణ (Legal Protection) లభిస్తుంది.

ఇది, భారత క్రిప్టో ఇన్వెస్టర్లకు ఒక **మధ్యంతర రక్షణాత్మక చట్టబద్ధ భరోసా (Interim Legal Relief)**గా మారింది.

క్రిప్టో నియంత్రణ వ్యవస్థ లేని సందర్భంలో…

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో Crypto Regulatory Authority లేనప్పటికీ, ఈ తీర్పుతో ప్రోపర్టీ చట్టం (Property Law) వర్తిస్తుంది. తమిళనాడులోని కింది స్థాయి కోర్టులు ఈ ఆదేశాలను నేరుగా అనుసరించగలవు.

అదే సమయంలో, ఇతర రాష్ట్ర హైకోర్టులపై కూడా ఈ తీర్పు పరోక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ఇది 2020లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన — RBI Crypto Ban Lift Verdictకు అనుగుణంగా ఉంది.

ఇక మదుపర్ల హక్కులు ఇలా…

కోర్టు ప్రకారం, క్రిప్టో మదుపర్లు కేవలం ప్లాట్‌ఫాం వినియోగదారులు కాదు, క్రిప్టో ఆస్తుల అసలు యజమానులు (True Owners of Crypto Assets).

ఎక్స్ఛేంజీలు ఇకపై కేవలం కస్టోడియన్లు (Custodians) లేదా ట్రస్టీలు (Trustees) మాత్రమే.

వారు యజమానిలా వ్యవహరించరాదు.

వజీర్‌ఎక్స్‌ కేసులో కోర్టు, హ్యాకింగ్‌కు గురికాని XRP Tokensను తిరిగి పంపిణీ చేయడం నిలిపివేసింది. అంటే, ఎక్స్ఛేంజీలు వినియోగదారుల హోల్డింగ్స్‌ను తమ ఆస్తులుగా పరిగణించరాదని, కోర్టు గట్టిగా స్పష్టం చేసింది.

మదుపర్లు ఇప్పుడు ఏమి చేయవచ్చు?

ఈ తీర్పు ప్రకారం, క్రిప్టో మదుపర్లు తమ సమస్యలపై **National Company Law Tribunal (NCLT)**లో ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.

అలాగే, సైబర్ దొంగతనాల విషయంలో FIR కూడా నమోదు చేయవచ్చు.

అయితే, ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా సర్వర్లు విదేశాల్లో ఉన్నప్పుడు, చట్ట ప్రక్రియ కొంత క్లిష్టంగా ఉంటుంది.

అయినప్పటికీ, “ఎక్స్ఛేంజీలు కేవలం కస్టోడియన్లు మాత్రమే, అసలు యజమానులు మదుపర్లే” అన్న ఈ తీర్పు, భారత క్రిప్టో ఇన్వెస్టర్లకు ఒక గొప్ప ఊరటనిచ్చే చరిత్రాత్మక పరిణామం.