Sovereign Gold Bonds: SGB పన్ను మినహాయింపుపై కీలక మార్పులు

Sovereign Gold Bonds : యూనియన్ బడ్జెట్–2026లో ప్రభుత్వం సార్వభౌమ స్వర్ణ బాండ్లు (Sovereign Gold Bonds – SGBs) కు సంబంధించిన పన్ను నిబంధనలపై కీలక స్పష్టత ఇచ్చింది. దీంతో SGBలపై ఉన్న మూలధన లాభాల పన్ను మినహాయింపును పూర్తిగా రద్దు చేశారా? అనే సందేహాలు పెట్టుబడిదారుల్లో వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే ప్రభుత్వం ఆ ప్రయోజనాన్ని పూర్తిగా తొలగించలేదు. కానీ, అది ఎవరికీ వర్తించాలి అనే విషయంలో స్పష్టమైన గీతను గీసింది.

ఇప్పటివరకు, వ్యక్తి SGBలను మెచ్యూరిటీ వరకు కలిగి ఉంటే.. అవి RBI జారీ సమయంలో కొనుగోలు చేసినవైనా, స్టాక్ మార్కెట్‌లో ద్వితీయ మార్కెట్ ద్వారా తీసుకున్నవైనా.. మూలధన లాభాలపై పన్ను మినహాయింపు వర్తించేది. కానీ బడ్జెట్–2026తో ఆ విధానంలో మార్పు చోటుచేసుకుంది.

ప్రభుత్వ తాజా ప్రకటన ప్రకారం, ఇకపై RBI జారీ చేసిన సమయంలోనే నేరుగా సబ్‌స్క్రైబ్ చేసి, మెచ్యూరిటీ వరకు కొనసాగించిన పెట్టుబడిదారులకే SGBలపై మూలధన లాభాల పన్ను మినహాయింపు వర్తిస్తుంది. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో ద్వితీయ మార్కెట్ ద్వారా కొనుగోలు చేసిన SGBలు..మెచ్యూరిటీ వరకు ఉంచినా..ఈ పన్ను మినహాయింపుకు అర్హత పొందవు.

అయితే, మొదటి నుంచే RBI జారీ సమయంలో SGBలను కొనుగోలు చేసి, వాటిని మెచ్యూరిటీ వరకు కొనసాగించిన పెట్టుబడిదారులకు ఎలాంటి మార్పు లేదు. వారి విషయంలో పాత నిబంధనలే అమల్లో ఉంటాయి. మెచ్యూరిటీ సమయంలో వచ్చే మూలధన లాభాలు పన్ను రహితంగానే ఉంటాయి. అయితే, SGBలపై లభించే 2.5 శాతం వార్షిక వడ్డీ ఆదాయం మాత్రం గతంలోలాగే ‘ఇతర వనరుల నుంచి ఆదాయం’ కింద పన్నుకు లోబడి ఉంటుంది.

ఉదాహరణకు, ఒక SGBపై బంగారం ధరల పెరుగుదల కారణంగా ₹10 లక్షల లాభం వచ్చిందనుకుందాం. ఈ బాండ్‌ను RBI జారీ సమయంలోనే కొనుగోలు చేసి, మెచ్యూరిటీ వరకు ఉంచితే..ఆ లాభంపై ఎలాంటి పన్ను ఉండదు. అదే బాండ్‌ను స్టాక్ మార్కెట్‌లో తర్వాత కొనుగోలు చేసిన పెట్టుబడిదారుడు, మెచ్యూరిటీ వరకు ఉంచినా..ఆ ₹10 లక్షల లాభం దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభంగా పరిగణించి సుమారు 12.5 శాతం పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంటే దాదాపు ₹1.25 లక్షలు పన్నుగా చెల్లించాల్సి వస్తుంది.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ మార్పుతో SGBలను తక్కువకాల ట్రేడింగ్ సాధనంగా ఉపయోగించే ధోరణికి అడ్డుకట్ట పడే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం SGBలను దీర్ఘకాలిక పొదుపు సాధనంగా ప్రోత్సహించాలన్న ఉద్దేశంతోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు వారు విశ్లేషిస్తున్నారు.

మొత్తంగా చూస్తే, బడ్జెట్–2026లో SGBలపై ఉన్న పన్ను రహిత హోదాను ప్రభుత్వం పూర్తిగా తొలగించలేదు. కానీ, ఆ ప్రయోజనాన్ని అసలు జారీ సమయంలో పెట్టుబడి పెట్టి, మెచ్యూరిటీ వరకు కొనసాగించిన పెట్టుబడిదారులకే పరిమితం చేసింది. ద్వితీయ మార్కెట్ పెట్టుబడిదారులు ఇకపై తమ పెట్టుబడి లాభాలను లెక్కించేటప్పుడు మూలధన లాభాల పన్నును తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.